از آق قویونلو تا عثمانی: زندگی و میراث فارسی ادریس بدلیسی

ادریس بدلیسی (۸۶۱–۹۲۶ق) از مهم ترین نمایندگان زبان فارسی در قلمرو عثمانیان است که آثار و فعالیت های او بازتاب پیوندهای عمیق فرهنگی میان ایران و عثمانی در سده دهم هجری است. وی که در محیط فرهنگی ایران آق قویونلو رشد یافته بود، پس از مهاجرت به عثمانی به یکی از نزدیک ترین منشیان و مشاوران سلاطین عثمانی تبدیل شد و مهم ترین اثر خود، هشت بهشت، را به زبان فارسی در تاریخ خاندان عثمانی نگاشت. این پژوهش با تکیه بر نسخه های خطی و منابع تاریخی فارسی و ترکی، به بررسی زندگی، آثار و جایگاه بدلیسی در زبان فارسی در دوره عثمانیان می پردازد. مقاله نشان می دهد که زبان فارسی در دربار عثمانی همچنان زبان اعتبار فرهنگی و تاریخ نگاری بود و بدلیسی یکی از مهم ترین حاملان این سنت به شمار می رفت. همچنین تنوع آثار او در حوزه های تاریخ، عرفان، سیاست و ادب، تصویری از حضور فعال نخبگان فارسی زبان در ساختار فرهنگی عثمانیان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ادریس بدلیسی ، عثمانیان ، آق قویونلو ، سلطان سلیم ، سلطان یعقوب