نقد رمان مادران و دختران، کتاب سوم: ماه عسل شهربانو براساس الگوی چهارگانه الین شوالتر

الگوی چهارگانه الین شوالتر، رویکردی زن‎محور، مبتنی بر بررسی تجربه زیسته زنان در چهار ساحت زیستی، زبانی، روانی و فرهنگی است. شوالتر برای این نقد، نام گاینوکریتیسزم "gynocriticism" را در نظر گرفته است. ماه عسل شهربانو، سومین اثر از چهارگانه مادران و دختران مهشید امیرشاهی، با پرداختن به ابعاد مختلف زندگی زنان، برای خوانش با این رویکرد بسیار مناسب است. ماه عسل شهربانو، در این پژوهش، به روش تحلیل کیفی و با بهره‎گیری از مطالعات کتابخانه‎ای و اسنادی نقد شده تا ویژگی‎های درخور توجه آن درباره زنان استخراج و بررسی شوند. نتیجه پژوهش نشان می‎دهد که در الگوی زیستی، بدن زن، نقطه آغاز بسیاری از بحران‎هاست، اما همواره از گذرگاه فرهنگ عبور می‎کند و مستقل نیست. الگوی زبانی در این اثر، از نظر سبکی و هویتی تعیین‎کننده و زبان هر شخصیت امضای اوست. در الگوی روانی، نویسنده با ارجاع مدام به روان زنان، رنج پنهان آن‎ها را آشکار می‎کند. الگوی فرهنگی، بالاترین بسامد را دارد که بیشترین یافته‎ها در این الگو جای می‎گیرند و بستر اجتماعی و تاریخی سلطه بر زنان را روایت می‎کند. ماه عسل شهربانو روایت زنانی است که در تقاطع بدن، روان، فرهنگ و زبان زیست می‎کنند. امیرشاهی، با وفاداری به تجربه زیسته زنانه نشان می‎دهد که زیست زنان نه فردی و تصادفی، بلکه محصول شبکه‎ای از مناسبات اجتماعی است. تاثیر رمان در هم‎زمانی چهار الگو نهفته که در کنار هم تصویری چندلایه از زن ایرانی می‎سازند.

کلیدواژه ها:

مادران و دختران ، ماه عسل شهربانو ، گاینوکریتیسزم ، الگوی چهارگانه ، زن