روایت و کارکرد آن در داستان کوتاه «مجلس تودیع» نوشته غلامحسین ساعدی

یکی از راه‎های شناخت ادب روایی تطابق آن با خصوصیات روایت است. یکی از نامدارترین چهره‎های ادب روایی ایران غلامحسین ساعدی است. بیش از نود اثر در ژانرهای متعدد ازجمله رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه و فیلم نامه از او منتشر شده است. او در سال ۱۳۳۹ مجموعه داستان شب‎نشینی باشکوه را منتشر کرد. نام آخرین داستان این مجموعه «مجلس تودیع» است. هدف این نوشته نشان دادن کارکردها و خصویات روایت در این داستان است تا بخشی از کارکرد روایت در ادب داستانی دهه سی و بخشی از جایگاه ساعدی در داستان‎نویسی معلوم شود. روش پژوهش تحلیلی توصیفی است. برخی از نتایج پژهش از این قرارند: در این داستان تمام عناصر ازجمله راوی، در روایت پدیدار می‎شوند. زاویه دید این داستان اول شخص و کانونی‎سازی درونی است. این داستان در قالب خاطره سخن رانی نوشته شده است. در آن از دو گروه راوی اصلی و کمکی، استفاده شده است. این داستان بخشی از یک جریان فکری ادبی است که در آن، خصوصا در شعر نیما یوشیج و اخوان ثالث، شب نماد استبداد و خفقان و زمستان نماد نومیدی و بیگانگی اجتماعی است. متن تابع پیام داستان است: شب بسیار دراز است و به این زودی‎ها آفتاب درنخواهد آمد.

کلیدواژه ها:

مجلس تودیع ، ساعدی ، روایت ، زاویه دید