تاثیر تمرینات استقامتی، قدرتی و پیاده روی بر سطح نیتریک اکساید و عملکرد اندوتلیال در بزرگسالان: یک مطالعه مرور نظام مند و متاآنالیز

اهداف و زمینه مطالعه:. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تمرینات ورزشی بر سطح فعال نیتریک اکساید و عملکرد اندوتلیال در بزرگسالان انجام شد.روش های: جستجوی نظام مند در پایگاه های داده PubMed، Scopus و Web of Science از ژانویه ۲۰۰۰ تا سپتامبر ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات انسانی با طراحی کارآزمایی بالینی که به بررسی تاثیر تمرینات ورزشی بر سطوح NO و VCAM-۱ پرداخته بودند، وارد شدند. آنالیزهای متاآنالیز با استفاده از مدل اثرات تصادفی و نرم افزار CMA نسخه ۴ انجام شد. تحلیل زیرگروه ها بر اساس نوع، مدت و شدت تمرین انجام گردید.یافته ها: ۱۶ مطالعه برای متغیر NO و VCAM-۱ وارد متاآنالیز شدند. تمرینات ورزشی به طور معنی داری بیودسترس NO را افزایش دادند(SMD=۱.۳۰ و ۰.۶۷ تا ۱.۹۳: CI ۹۵% و p=۰.۰۰۱). در تحلیل زیرگروه ها، پیاده روی بیشترین تاثیر را بر افزایش NO داشت (SMD=۶.۰۱ و p=۰.۰۱۹)، در حالی که تمرینات هوازی (SMD=۱.۰۲ و p=۰.۱۶) و قدرتی (SMD=۰.۲۷ و p=۰.۵۲)، تاثیر معنی داری نشان ندادند. همچنین، تمرینات ورزشی به طور معنی داری VCAM-۱ را کاهش دادند (SMD=-۰.۹۶ و۱.۴۱- تا ۰.۵۲: CI ۹۵% و p=۰.۰۰۱). مدت تمرین بالای ۶ هفته (SMD=۱.۵۱ و p=۰.۰۰۱) و تمرین شدت بالا (SMD=۱. ۴۰ و p=۰.۰۳۴) و تمرین شدت متوسط (SMD=۳.۳۵ و p=۰.۰۰۰۲) با افزایش معنی دار NO همراه بودند.نتیجه گیری: : تمرینات ورزشی به ویژه پیاده روی و تمرینات با مدت بیش از ۶ هفته و شدت متوسط تا بالا، دسترسی زیستی نیتریک اکساید را افزایش و نشانگر چسبندگی اندوتلیال (VCAM-۱) را کاهش می دهند. این یافته ها نشان دهنده نقش موثر تمرینات ورزشی در بهبود عملکرد اندوتلیال است.