نقد نظریه عهد یوشع نبی(ع) در تفسیر بینامتنی آیه ذر: مصداق یابی تاریخی آیات الست در پرتو آیات میقات

مقاله «تفسیر بینامتنی آیه ذر»، نوشته جعفر نکونام، ازجمله تلاش های معاصر در تفسیر این آیه است که با عبور از دیدگاه های تفسیری رایج درباره عالم ذر، کوشیده است مصداقی تاریخی و خاص برای آن معرفی کند؛ روی کردی که در میان بسیاری از مفسران پیشین و معاصر کم تر مورد توجه قرار گرفته است. نویسنده مقاله، با استناد به شواهدی از سیاق آیات، آیات مشابه، مفاهیم مفردات و بخش هایی از عهد عتیق، و نیز بر پایه دیدگاه برخی مفسران متقدم که آیه ذر را ناظر به گروهی خاص می دانند، کوشیده است این آیه را بر عهد یوشع نبی با بنی اسرائیل تطبیق نماید. پژوهش حاضر با روی کردی انتقادی، به تحلیل شواهد و دلایل ارائه شده برای این تطبیق می پردازد و در نهایت با مقایسه آیات الست و میقات، به دو نتیجه اصلی توجه می دهد: نخست آن که، شواهد متعددی در متن و فرامتن آیه ازجمله آیات مشابه، سیاق، و مفاهیم مفردات امکان فهم آیه را بدون نیاز به متون کهن اهل کتاب فراهم می کند؛ دوم آن که، همین شواهد با مجموع شباهت های لفظی و معنایی در آیات میقات و الست بر این نکته دلالت دارند که نزدیک ترین و محتمل ترین مصداق تاریخی برای آیات الست، ماجرای میقات هفتاد نفر از بزرگان بنی اسرائیل با خدا است.

کلیدواژه ها:

عهد الست ، میقات بنی اسرائیل ، عالم ذر ، عهد یوشع نبی ، تفسیر بینامتنی