پروتئومیکس گندم تحت تنش خشکی: از شبکه های سیگنال دهی تا بازآرایی متابولیسم پروتئوستاز در راستای پایداری تولید

تنش خشکی با اختلال در فتوسنتز، عدم توازن انرژی و برهم زدن هم ایستایی اکسیداسیون-احیا، رشد و عملکرد گندم را کاهش می دهد. دانش پروتئومیکس در کنار سایر رویکردهای امیکی، تصویر روشن تری از سازوکارهای مقاومت به خشکی ارائه می دهد. هدف این مطالعه، گردآوری و تحلیل مطالعات پروتئومیکس در پاسخ گندم به خشکی و دسته بندی نتایج در محورهایی همچون شبکه های سیگنال دهی، تنظیم ردوکس، سیستم های آنتی اکسیدانی، پروتئوستاز و بازآرایی متابولیسم انرژی است. یافته ها نشان می دهد مسیرهای سیگنال دهی ABA، کلسیم و MAPK با فعال سازی برنامه های دفاعی، پروتئین های محافظتی (به ویژه HSPها) را افزایش و سیستم یوبیکوئیتین–پروتئازوم را برای پاکسازی پروتئین های آسیب دیده تقویت می کنند. همچنین تغییرات پروتئین های آنتی اکسیدانی مانند SOD، CAT و APX، به حفظ تعادل انرژی و کاهش آسیب اکسیداتیو کمک می کند. تلفیق داده های امیکی با فنوتیپی دقیق (به ویژه در شرایط مزرعه)، مسیر شناسایی نشانگرهای کارآمد را هموار می سازد؛ دستاوردی که با تسریع به نژادی ارقام متحمل به خشکی، پایداری تولید گندم و امنیت غذایی را تضمین می کند. این بینش برای پرورش محصولات انعطاف پذیر و کشاورزی پایدار در مناطق کم آب و دیم ضروری است. مقاله بر اهمیت پیشبرد تحمل به خشکی گندم برای حفاظت از امنیت غذایی در شرایط تغییر اقلیم تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

Food sequrity ، Proteomics ، Oxidative stress ، Transcription factors ، Wheat ، امنیت غذایی ، پروتئومیکس ، تنش اکسیداتیو ، عوامل رونویسی ، گندم