مقایسه نظریه انکشاف نفس در فلسفه ملاصدرا با نظریه ناخودآگاه جمعی در روانشناسی یونگ

در فلسفه اسلامی طرح مسئله اجمال و تفصیل و یا بطون و ظهور در علم و آگاهی به صراحت در آثار ملاصدرا یافت می شود و پس از وی شارحان فلسفه او این مسئله را بسط داده اند. ملاصدرا از این اصطلاحات در نظریه انکشاف که قرائت نهایی وی در مسئله شناخت و آگاهی است استفاده کرده است. معادل این اصطلاحات را در روانشناسی یونگ می توان خودآگاه و ناخودآگاه و یا هشیار و ناهشیار دانست. هرچند نظریات یونگ و ملاصدرا در دو حوزه متفاوت مطرح شده است اما این نظریات در مواردی می توانند بر یکدیگر تاثیرگذار باشند. از نقاط اشتراک می توان به مفاهیم به کار رفته در این نظریات و چگونگی تبیین مرتبه ظهور و آگاهی در این نظریات و از جمله موارد اختلاف این دو نظریه می توان به مسئله مادی یا مجرد دانستن علم، تبیین مرتبه ناخودآگاه در نظریه یونگ و یا مرتبه بطون و اجمال در نظریه ملاصدرا اشاره کرد. این نقاط افتراق برآمده از مبانی هر یک از این دو اندیشمند است از جمله اینکه یونگ با مبنای علم تجربی در پی تبیین نظریه ناخودآگاه می باشد اما ملاصدرا با دید فلسفی و عقلانی نظریه خود را تبیین می کند.

کلیدواژه ها:

انکشاف" ، ناخودآگاه" ، خودآگاه" ، بطون" ، ، " ، ظهور