سازوکار نقش آفرینی نیت در حیات انسان بر اساس مبانی حکمت متعالیه

پژوهش حاضر بر اساس تبیین وجودشناسانه از نیت و نیز تبیین نقش آن در تشخص اعمال جزئی انسان، درصدد تبیین کیفیت تاثیرش در زندگانی انسان بر اساس مبانی نظام فلسفی حکمت متعالیه است؛ نظامی که با تاکید بر نظریه اصالت وجود، زمینه را برای تبیین وحدت اطلاقی وجود و سپس وحدت جمعی و اطلاقی نفس انسانی که مبنای عمیق ترین سطح تحلیل مقوله نیت است فراهم آورد. در راستای پاسخ به مسئله پژوهش، با رویکرد توصیفی تحلیلی، ابتدا تاثیر نیت در عمل، عمل در حال و هردو در ذات بیان می شود. در ادامه، نیت به عنوان اولین ظهور اختیارمندی انسان معرفی می گردد و در نهایت، گفتمان نیت به مثابه گفتمان گذر از من مقید به من مطلق مورد تبیین قرار می گیرد. نتیجه آنکه توجه به نیت و تمرکز بر آن در واقع تلاشی مختارانه برای دستیابی به لایه های عمیق تر و حقیقی تر نفس انسانی و اظهار باطن لایه مند من علوی و سعه مند او است. به بیان دیگر، تاثیر عمده نیت در حیات انسان، سوق دادن او به نظر در معنا، عاقبت و غایت امور است که این نظر با سیر در لایه های نفس اطلاقی او محقق می شود و این سیر، موجب فعلیت و خودآگاه تر شدن او می شود.

کلیدواژه ها:

نیت ، اختیار ، علت غائی ، من علوی ، حکمت متعالیه