<span lang="FA">تحلیل ساختاری اثربخشی سایت های الگویی تولید محصول سالم: کاربرد مدل ارزشیابی سیپ

ارزیابی اثربخشی برنامه های ترویج کشاورزی مستلزم شناخت روابط میان عوامل زمینه ای، منابع، فرآیندهای اجرایی و پیامدهای حاصل از اجرای برنامه ها است. با وجود کاربرد گسترده سایت های الگویی تولید محصول سالم، تاکنون روابط ساختاری این مولفه ها در چارچوب مدل ارزشیابی (CIPP) کمتر مورد آزمون قرار گرفته است. هدف این پژوهش تحلیل روابط ساختاری بین مولفه های این مدل، در تبیین اثربخشی سایت های الگویی ترویج تولید محصول سالم بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی با رویکرد علی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کشاورزان مشارکت کننده در سایت های الگویی تولید محصول سالم در ایران بود که تعداد ۳۰۰ نفر از آن ها با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب از پنج استان منتخب کشور انتخاب شدند. تحلیل داده ها با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم افزار LISREL انجام شد. نتایج نشان داد که مدل سیپ (CIPP) به صورت یک زنجیره علی منسجم عمل می کند. یافته ها بیانگر آن است که مولفه زمینه تاثیر مثبت و معناداری بر درونداد (۴۱/۰ (β = و برونداد (۶۷/۰ (β = دارد، اما اثر مستقیم آن بر فرآیند معنادار نیست. در مقابل، مولفه درونداد با ضریب مسیر ۹۲/۰ به عنوان قوی ترین پیش بینی کننده فرآیند شناسایی شد که بر نقش کلیدی منابع انسانی، ظرفیت تسهیلگری و زیرساخت های پشتیبان در اجرای اثربخش برنامه ها تاکید دارد. افزون بر این، معناداری مسیر فرآیند به برونداد بیانگر نقش محوری کیفیت اجرا در تبدیل منابع به نتایج مورد انتظار است. در مجموع، نتایج شواهد روشنی از وجود شکاف اجرا در مسیر تبدیل دروندادها به بروندادها فراهم می آورد و نشان می دهد که اثربخشی سایت های الگویی تولید محصول سالم بیش از آنکه به حجم منابع فیزیکی وابسته باشد، به کیفیت مدیریت فرآیند و تعاملات تسهیل گرانه بستگی دارد.

کلیدواژه ها:

اثربخشی برنامه های ترویجی ، ترویج کشاورزی ، تولید محصول سالم ، سایت الگویی ، کشاورزی پایدار