مبانی و روش های اعتبارسنجی آیت الله سید مجتبی خامنه ای؛ بر پایه تقریرات درس خارج طهارت یا نجاست خمر

اعتبارسنجی حدیث از مسائل بنیادین در استنباط فقهی و فهم میراث روایی امامیه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی و روش های اعتبارسنجی احادیث در اندیشه آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه ای سامان یافته است. مسئله اصلی آن است که ایشان در ارزیابی روایت، بر چه معیارهایی تکیه می کند و نسبت میان منبع گزارش گر، راویان و متون حدیثی را چگونه می سنجد. داده های پژوهش از طریق مطالعه دقیق تقریرات درس خارج طهارت خمر گردآوری شده و تحلیل آن ها با روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد مبنای محوری در این دستگاه فکری، وثوق عقلایی به صدور است؛ بدین معنا که اعتبار حدیث نه بر پایه اتصال سند و وثاقت یکایک راویان، بلکه بر اساس مجموعه ای از قرائن وثوق زا و وثوق زدا ارزیابی می شود. در این چارچوب، منهج رجالی، فهرستی و مشایخی به صورت تلفیقی به کار می رود و شهرت کتاب، اصالت منبع، جایگاه مولف، تلقی اصحاب و ساختار تالیف از مهم ترین قرائن اعتبار به شمار می آیند. در مقابل، تفرد، جهالت راوی، فساد مذهب، تضعیف رجالی و ناسازگاری مضمون با عنوان کتاب از عوامل تضعیف کننده وثوق اند. برآیند پژوهش آن است که در اندیشه آیت الله خامنه ای، اعتبار حدیث حاصل ارزیابی مجموعی و عقلایی شواهد است.

کلیدواژه ها:

آیت الله خامنه ای ، شواهد وثوق زا ، شواهد وثوق زدا ، روش فهرستی ، اعتبارسنجی