بررسی ویژگی های فیزیکوشیمیایی ارقام گندم کشت شده در استان گلستان

چکیدهسابقه و هدف: گندم به عنوان یکی از محصولات استراتژیک و اصلی در تامین امنیت غذایی کشورها، نقش ویژه ای در اقتصاد و کشاورزی ایفا می کند. در ایران، استان گلستان به عنوان یکی از مناطق عمده تولید کننده گندم شناخته می شود که به دلیل داشتن شرایط اقلیمی مناسب و خاک های حاصلخیز، توانایی تولید ارقام مختلف گندم با کیفیت بالا را دارد. با توجه به نقش کلیدی گندم در تغذیه جامعه و استفاده گسترده از آرد آن در صنایع نانوایی، شناخت دقیق ویژگی های فیزیکوشیمیایی ارقام مختلف گندم از اهمیت ویژه ای برخوردار است. انتخاب ارقامی با کیفیت مطلوب می تواند تاثیر مستقیمی بر بهبود کیفیت آرد، نان و سایر محصولات غذایی داشته باشد. مقایسه ارقام مختلف گندم از نظر کیفیت به ویژه در استان گلستان می تواند به کشاورزان کمک کند تا با انتخاب ارقام مناسب تر عملکرد بهتری در تولید این محصول داشته باشند. مواد و روش ها: در این پژوهش یازده واریته از گندم های کشت شده در استان گلستان شامل رقم کوهدشت، قابوس، احسان، آرمان، آراز، تکتاز، کلاته، کبیر، کلکتور، باسیلیو و جینکو از سازمان جهاد کشاورزی تهیه گردید. ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و کیفی آن ها شامل وزن هزاردانه با دستگاه شمارش بذر، هکتولیتر با استفاده از دستگاه هکتولیترسنج، رطوبت، پروتئین، فالینگ نامبر، گلوتن و ایندکس نمونه ها در سه تکرار انجام و داده های بدست آمده با استفاده از طرح کاملا تصادفی و با نرم افزار SAS آنالیز شد. جهت مقایسه میانگین ها از آزمون دانکن در سطح اطمینان ۹۵ درصد استفاده شد.یافته ها: در بررسی ویژگی های شیمیایی، کمی و کیفی ارقام مختلف گندم کشت شده در استان گلستان، اختلاف معناداری بین ارقام مختلف گندم مشاهده گردید. این اختلاف، به تفاوت های ژنتیکی و شرایط اقلیمی محیط کشت مربوط می شود. بطوریکه مقدار رطوبت در بازه ۲۳/۹ تا ۰۷/۱۲ درصد، میزان پروتئین در بازه ۵۱/۱۱ تا ۷/۱۴ درصد، وزن هزاردانه در بازه ۱/۲۹ تا ۸۷/۴۵ گرم، وزن هکتولیتر دربازه ۱/۷۳ تا ۷۳/۸۰ کیلوگرم بر هکتولیتر، عدد فالینگ در بازه ۳۰۱ تا ۵۴۶ ثانیه، درصد گلوتن مرطوب در بازه ۸/۲۱ تا ۲۷/۳۲ و ایندکس نمونه ها در بازه ۴۱/۳۳ تا ۴۸/۸۳ درصد بود. نتیجه گیری: از آنجایی که در کشور ما بررسی های دقیق و علمی از نظر صنعت غذایی بسیار محدود صورت گرفته است. این مقاله با هدف بررسی و مقایسه ارقام مختلف گندم از نظر کیفیت در استان گلستان انجام شده است تا با تحلیل داده های علمی و تجربی، اطلاعات مفیدی در اختیار کشاورزان، کارشناسان صنایع آرد سازی، نانوایی و محققان این حوزه قرار دهد تا بر اساس نیازهای هر بخش، نسبت به انتخاب ارقام مناسب اقدام نمایند. چنین رویکردی می تواند گامی موثر در جهت ارتقاء کیفیت نان و امنیت غذایی کشور باشد.واژه های کلیدی: ارقام گندم، گلوتن ایندکس، هکتولیتر، فالینگ نامبر

کلیدواژه ها:

ارقام گندم ، گلوتن ایندکس ، هکتولیتر ، فالینگ نامبر