تاثیر کاربرد کود آلی و میکروارگانیسم های سودمند بر سبز شدن و استقرار سیاهدانه

هدف: این پژوهش به منظور بررسی تاثیر کود ورمی کمپوست و روش های مختلف کاربرد میکروارگانیسم های مفید بر شاخص‎ های جوانه زنی و رشد گیاهچه سیاه دانه طی دو سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳- ۱۴۰۲ به ترتیب در دو منطقه پاکدشت و کرج انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش به صورت فاکتوریل در پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با دو فاکتور ورمی کمپوست (مصرف پنج تن در هکتار و عدم مصرف) و تیمار بیولوژیک بذر (۱۱ ترکیب مختلف) در دو مکان جداگانه و چهار بلوک انجام شد. میکروارگانیسم­ها شامل سودوموناس فلورسنس، باسیلوس مگاتریوم و میکوریزا (تلفیقی از سویه های فونلیفورمیس موسه، رایزوفاگوس ایرگولاریس و کلاروئیدئوگلوموس اتونیکاتوم) بود. یافته ها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که مصرف ورمی کمپوست در هر دو منطقه تاثیر مثبت و معنی داری (در سطح یک درصد) بر تمامی صفات اندازه گیری شده داشت، به­طوری­که با مصرف ورمی­کمپوست در منطقه پاکدشت و کرج به ترتیب، تعداد گره در ساقه اصلی ۲۲ و ۱۵ درصد، وزن خشک گیاهچه ۹ و ۸ درصد، درصد سبزشدن ۱۰ درصد، سرعت سبزشدن ۱۵ و ۲۸ درصد، درصد استقرار نهایی ۲۲ و ۱۸ درصد بهبود یافت. اثر نوع و نحوه مصرف میکروارگانیسم ها تنها بر سرعت سبزشدن در هر دو منطقه معنی دار بود، اما اثر متقابل بین روش مصرف میکروارگانیسم و ورمی کمپوست بر هیچ یک از صفات معنی دار نبود. این امر حاکی از آن است که مصرف ورمی کمپوست به طور کلی موجب افزایش اثرات مثبت میکروارگانیسم ها شد، اما روش های مختلف مصرف آن ها تفاوت معنی داری در نتایج ایجاد نکرد. نتیجه گیری: مصرف کود ورمی کمپوست در هر دو منطقه توانست صفات اندازه­گیری شده را تا حد مطلوبی بهبود بخشد که نشان از پتانسیل بالای این کود در کمک به تعدیل تنش های محیطی دارد. درصد و سرعت سبز شدن، تعداد گره در ساقه اصلی و وزن خشک گیاهچه با کاربرد تیمارهای بیولوژیک بهبود یافت. در میان تیمارهای بیولوژیک، بیوپرایمینگ با باکتری سودوموناس فلورسنس به عنوان موثرترین تیمار شناسایی شد که در هر دو منطقه بالاترین مقادیر را برای کلیه شاخص های رشدی به خود اختصاص داد. اگرچه تیمارهای مایکوریزا نسبت به شاهد برتری نشان دادند، اما نتایج ضعیف تری نسبت به تیمارهای باکتریایی داشتند. هم چنین نتایج به وضوح نشان می دهد که کارایی تیمارهای بیولوژیک به شدت تحت تاثیر شرایط محیطی قرار دارد و برای دست یابی به حداکثر اثربخشی، لازم است ترکیب بهینه میکروارگانیسم ها و روش کاربرد آن ها با توجه به شرایط خاص هر منطقه طراحی گردد.

کلیدواژه ها:

باکتری محرک رشد ، بیوپرایمینگ ، ورمی کمپوست ، هیدروپرایمینگ