طراحی مدل علل بدشانس پنداری سازمانی در سازمان های دولتی

این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین ابعاد و عوامل شکل دهنده بدشانس پنداری سازمانی در سازمان های دولتی انجام شده است.مطالعه به روش تحلیل تم و از طریق ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با مدیران و کارکنان سازمان های دولتی استان ایلام انجام شد. نمونه گیری به صورت هدفمند و تا حد اشباع نظری ادامه یافت. برای تامین روایی و پایایی داده ها از روش های بازبینی توسط اعضا، کسب نظر همکاران علمی، ضریب توافق بین کدگذاران (هولستی) و همچنین محاسبه نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده شد. در مرحله کدگذاری اولیه، ۳۵ مفهوم استخراج شد که پس از پالایش و ادغام، به ۲۱ مفهوم نهایی در قالب ۱۱ تم فرعی و ۶ تم اصلی دسته بندی شدند. تم های اصلی شامل: ۱) عوامل فرهنگی و سازمانی، ۲) عوامل شناختی و ذهنی، ۳) عوامل عملکردی، ۴) عوامل حمایتی و مدیریتی، ۵) عوامل روانی و هیجانی، و ۶) عوامل سیاسی و روابط سازمانی بودند. یافته ها نشان داد که فرهنگ سازمانی منفی، نسبت دادن ناکامی ها به عوامل بیرونی، عدم اطمینان نسبت به آینده، احساس ناتوانی در کنترل شرایط، یادگیری ناکافی از شکست ها، پیامدهای عملکردی ضعیف، حمایت ناکافی از کارکنان و نقش مدیران، زمینه ساز شکل گیری بدشانس پنداری سازمانی هستند. همچنین تاثیر نگرش های فردی و الگوهای روانی و هیجانی در تثبیت نگرش های منفی موثر بوده و رفتارهای سیاسی و نقش نمایندگان و استانداران این نگرش را تشدید می کند، به گونه ای که موفقیت و ناکامی کارکنان بیش از شایستگی، ناشی از شانس و روابط سیاسی تلقی می شود. بر اساس یافته ها، مدلی مفهومی ارائه شد که می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات مدیریتی و سیاست گذاری های اصلاحی در سازمان های دولتی به منظور کاهش نگرش های منفی و ارتقای عملکرد سازمانی باشد.

کلیدواژه ها:

بدشانس پنداری سازمانی ، رفتار سازمانی ، تحلیل تم ، سازمان های دولتی ، استان ایلام