مبانی و حدود مشروعیت اضطراری تعذیب در اخذ اعتراف از متهم از منظر فقه و حقوق ایران

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 13

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CLD-22-30_002

تاریخ نمایه سازی: 18 مهر 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با رویکردی فقهی و حقوقی به بررسی مشروعیت اعمال روش های تعذیب جسمی و روانی برای اخذ اعتراف از متهمان در شرایط اضطرار می پردازد. نویسندگان با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و مطالعه منابع فقهی و قانونی، ضمن تبیین دیدگاه های منع و جواز، حکم اولیه تعذیب را بر حرمت استوار دانسته اند. در ادامه، با استناد به قواعد فقهی همچون حفظ نظام، صیانت از حقوق جامعه، قاعده اهم و نظریه تفسیری شورای نگهبان، جواز تعذیب را در چارچوب حکم ثانوی و صرفا در شرایط اضطرار اثبات می کنند. بر پایه قاعده «الضرورات تتقدر بقدرها»، دامنه و شدت مجاز تعذیب محدود به میزان ضرورت دانسته شده است. این پژوهش با پرهیز از دوگانه منع یا اباحه مطلق، راه حلی میانه و تقییدی ارائه می دهد که می تواند مبنای نظری مناسبی برای اصلاح آیین نامه های بازجویی و تدوین ضوابط فقهی اضطرار در سیاست جنایی اسلامی فراهم آورد.

نویسندگان

سید جعفر علوی گنابادی

استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران .

حسنی ایزدپناه کاظمی

دانشجوی دکتری فقه جزایی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

زهرا زورمند بافنده

دانشجوی دکتری فقه جزایی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. (ترجمه محمدمهدی فولادوند) ...
  • نهج البلاغه آقایی نیا، حسین؛ رستمی، هادی. (۱۴۰۴ش). قانون مجازات اسلامی ...
  • ابن اثیر جزری، مبارک بن محمد. (۱۳۶۷ق). النهایه. قم: اسماعیلیان ...
  • ابن حیون، نعمان بن محمد. (۱۳۸۳ق). دعائم الاسلام. قم: موسسه ...
  • ابن عدی جرجانی، ابواحمد. (۱۴۱۸ق). الکامل فی ضعفاء الرجال. بیروت: ...
  • ابن هشام، عبدالملک بن هشام. (۱۴۱۱ق). السیره النبویه. بیروت: دار ...
  • اردبیلی، احمد بن محمد. (۱۴۰۳ق). مجمع الفائده والبرهان فی شرح ...
  • ازهری، محمد بن احمد. (۱۴۲۱ق). تهذیب اللغه. بیروت: دار احیاء ...
  • احسائی، ابن ابی الجمهور. (۱۴۰۳ق). العوالی الئالی. بی جا: بی ...
  • انصاری، مرتضی. (۱۴۱۹ق). فرائد الاصول. قم: مجمع الفکر الاسلامی ...
  • انصاری، محمدعلی. (۱۴۲۰ق). الموسوعه الفقهیه المیسره. قم: مجمع الفکر الاسلامی ...
  • انفرادی، مرتضی؛ رزمی، محسن. (۱۳۹۸ش). واکاوی ادله و اثبات شکنجه ...
  • بحرانی، سید هاشم. (بی تا). مدینه معاجز الائمه الاثنی عشر ...
  • بهبهانی، محمدباقر. (۱۴۲۴ق). مصابیح الظلام. قم: موسسه وحید بهبهانی ...
  • بجنوردی، سید محمدحسن. (۱۴۰۱ش). قواعد فقهیه، (ج. ۱). تهران: موسسه ...
  • جناتی، محمدابراهیم. (۱۳۷۰ش). منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی. تهران: ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۳۷۶ق). الصحاح. بیروت: دار العلم للملایین ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۱۰۴ق). وسائل الشیعه. بیروت: دار ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعه. قم: موسسه ...
  • حسینی، سید محمد. (۱۳۸۹ش). فرهنگ لغات و اصطلاحات فقهی. تهران: ...
  • حقیقت پور، حسین. (۱۳۹۲ش). کرامت انسان در فقه و حقوق ...
  • خالقی، علی. (۱۴۰۴، الف). آیین دادرسی کیفری. تهران: پژوهشکده حقوقی ...
  • خالقی، علی. (۱۴۰۴، ب). نکته ها در آیین دادرسی کیفری. ...
  • دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه. (۱۳۹۷ش). دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۸۳۱۳۰۰۰۱۱۳ مورخ ۱۳ ...
  • دیلمی، احمد؛ جلیلی، مراد. (۱۳۹۹ش). قاعده اهم و مهم و ...
  • رستمی، هادی. (۱۴۰۱ش). آیین دادرسی کیفری. تهران: میزان ...
  • رحیمی، علی. (۱۳۹۰ش). بررسی مبانی فقهی و حقوقی اخذ اقرار ...
  • زمانی، رسول. (۱۳۹۵ش). بررسی شیوه های اخذ اقرار و نقش ...
  • سامانه ملی آرای قضائی: https://ara.jri.ac  سامرائی، فاضل. (۲۰۰۳م). معانی النحو. بی ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر. (۱۴۱۸ق). نظام القضاء و الشهاده فی الشریعه ...
  • سبزواری، سید عبدالاعلی. (بی تا). مهذب الاحکام فی بیان الحلال ...
  • سیفی مازندرانی، علی اکبر. (۱۳۹۷ش). درس خارج: هل یجوز التعذیب ...
  • شفیعی نیا، محمد. (۱۳۸۸ش). مطالعه تطبیقی اصل ممنوعیت شکنجه در ...
  • شورای عالی امنیت ملی. (۱۳۹۴ش). سند جامع امنیت ملی جمهوری ...
  • شیرزاد پرگو، ایمان؛ آقابابایی، حسین. (۱۴۰۳ش). سیاست جنایی تقنینی و ...
  • طالبیان، حسین. (۱۳۹۵ش). نقش اقرار در کشف جرم علمی. نشریه ...
  • طهماسبی، جواد. (۱۴۰۱ش). آیین دادرسی کیفری، (تحقیقات مقدماتی). تهران: میزان ...
  • طهماسبی، جواد. (۱۴۰۲ش). آیین دادرسی کیفری، (صلاحیت دادگاه های کیفری، ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۶۵ق). تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۷۸ق). الاستبصار فیما اختلف من الاخبار، ...
  • عبدالمنعم، محمود عبد الرحمن. (بی تا). معجم المصطلحات و الالفاظ ...
  • علی دوست، ابوالقاسم. (۱۴۰۱ش). فقه و عرف. تهران: پژوهشگاه فرهنگ ...
  • عمید زنجانی، عباسعلی. (۱۳۸۲ش). آیات الاحکام. بی جا: بی نا ...
  • فاضل لنکرانی، محمدجواد. (۱۳۹۶ش). قاعده میسور. قم: مرکز فقهی ائمه ...
  • فضائلی، مصطفی. (۱۳۸۹ش). دادرسی عادلانه. تهران: موسسه مطالعات و پژوهش ...
  • فهیمی، محمدعیسی. (۱۳۹۰ش). اخذ اعتراف از متهم با به کارگیری ...
  • قانون آیین دادرسی کیفری. (۱۳۹۲ش). dgla.ut.ac.ir  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. ...
  • قانون مجازات اسلامی. (۱۴۰۴ش). تهران: دیدآور ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی، (ج. ۸). تهران: دار ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۲۹ق). الکافی. قم: دار الحدیث ...
  • لازرژ، کریستین. (۱۴۰۴ش). درآمدی بر سیاست جنایی، (ترجمه علی حسین ...
  • موسسه دائرهالمعارف فقه اسلامی. (۱۳۸۵ش). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل ...
  • مجلس شورای اسلامی. (۱۳۶۴ش). صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی ...
  • مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳ق). بحار الانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی ...
  • محقق داماد، سید مصطفی. (۱۳۸۳ش). قواعد فقهیه، (بخش جزایی). تهران: ...
  • مدرسی، محمدتقی. (۱۳۸۶ش). فقه القضاء و احکام الشهادات. تهران: محبان ...
  • مدنی کاشانی، رضا. (۱۴۱۳ق). القصاص للفقهاء و الخواص. قم: موسسه ...
  • مصدق، محمد. (۱۴۰۱ش). آیین دادرسی کیفری، (ادله اثبات دعوا و ...
  • مصطفوی، سید محمدکاظم. (۱۴۲۱ق). القواعد الفقهیه. قم: جامعه مدرسین ...
  • مظاهری، حسین. (۱۳۸۶ش). فقه الولایه و الحکومه الاسلامیه. قم: موسسه ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۷ش). انوار الفقاهه. قم: مدرسه الامام علی ...
  • منتظری، حسینعلی. (۱۳۸۵ش). نظام الحکم فی الاسلام. قم: سرایی ...
  • منتظری، حسینعلی. (۱۴۰۸ق). دراسات فی ولایه الفقیه. قم: المرکز العالمی ...
  • موسوی، سید عباس. (۱۳۸۲ش). شکنجه در سیاست جنایی ایران. تهران: ...
  • مومن قمی، محمد. (۱۳۸۹ش). مبانی تحریر الوسیله. تهران: موسسه تنظیم ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۴۲۱ق). جواهر الکلام. قم: موسسه دائره المعارف فقه ...
  • وزیری، مجید؛ عابدی، محبوبه. (۱۳۹۵ش). ساخت قاعده فقهی کرامت. پژوهش ...
  • یوسفی، ایمان؛ یوسفی،سعید. (۱۴۰۴ش). آیین دادرسی کیفری ۱ و ۲. ...
  • Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment ...
  • نمایش کامل مراجع