حداقل دستمزد و نابرابری: شواهد اثرگذاری تغییرات حداقل دستمزد بر شاخصهای نابرابری در ایران

حداقل دستمزد از مهم ترین دستاوردهای جنبش های کارگری در تاریخ اقتصادی بشر به شمار می رود و هدف از تعیین آن بهبود معیشت و رفاه کارگران در گذر زمان است. یکی از شاخص های ارزیابی این بهبود، اندازه گیری نابرابری درآمدی در جامعه است، زیرا کارگران عمدتا در دهک های متوسط و پایین درآمدی قرار دارند و با افزایش نابرابری، آسیب پذیری آنان نیز تشدید می شود. بر این اساس، در این پژوهش اثر تغییرات حداقل دستمزد بر نابرابری درآمدی در ایران بررسی شد. داده های سال های ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۲ با استفاده از مدل ARDL تحلیل و اثر تغییرات حداقل دستمزد بر نابرابری از منظر دو شاخص ضریب جینی و پالما سنجیده شد. نتایج نشان می دهد در کوتاه مدت، حداقل دستمزد به بهبود توزیع درآمد بر اساس هر دو شاخص کمک می کند، اما در بلندمدت به دلیل تصمیم بنگاه ها برای کاهش جذب نیروی کار، نابرابری طبق شاخص پالما افزایش می یابد. در هر دو مدل، ضرایب برآوردی فرضیه U معکوس کوزنتس را تایید می کنند. با این حال، در مدل پالما اثر رشد تولید سرانه با وقفه های طولانی تری بر نابرابری ظاهر می شود، به گونه ای که منافع رشد ابتدا دهک های متوسط را دربر می گیرد و سپس شکاف میان کم درآمدترین و پردرآمدترین گروه ها را کاهش می دهد. ازاین رو، اتخاذ استراتژی رشدی که همه دهک ها را هدف قرار دهد، مانند «رشد فراگیر»، کارآمدتر خواهد بود

کلیدواژه ها:

حداقل دستمزد ، نابرابر ، ضریب جینی ، پالما