بررسی آثار رفاهی یارانه های نقدی در اقتصاد ایران

این مطالعه به بررسی اثر رفاهی یارانه­های نقدی بر سه گروه خانوار یارانه­بگیر، خانوار غیر یارانه­بگیر و خرده فروشان طی بازه زمانی ۱۴۰۲-۱۳۹۴ می­پردازد. ابتدا با استفاده از یک مدل تعادل جزئی با لحاظ خانوارهای یارانه­بگیر و خانوارهای غیر یارانه­بگیر، کشش قیمت نسبت به یارانه­های نقدی محاسبه شد. سپس تغییرات مازاد مصرف کننده و مازاد تولید کننده نسبت به یارانه­های نقدی محاسبه گردید تا براساس کشش­ها و پارامترهای قابل اندازه­گیری قابل تفسیر باشد. در انتها پارامترها و کشش­های مورد نیاز با استفاده از مدل­های اقتصاد سنجی اندازه­گیری شده و مدل مورد نظر شبیه­سازی گردید.  نتایج این تحقیق نشان می­دهد یارانه­های نقدی می­تواند موجب افزایش شاخص قیمت­ گردد؛ طوری که هر یک درصد افزایش در یارانه­های نقدی می­تواند ۰.۰۵ درصد شاخص قیمت را افزایش دهد. اندازه­گیری تغییرات مازاد رفاهی مصرف کننده و مازاد رفاهی تولید کننده نشان می­دهد که یارانه­های نقدی پیامدهای رفاهی ناهمگنی بر گروه­های مورد مطالعه داشته است. یارانه ها موجب افزایش رفاه مصرف کنندگان یارانه بگیر و تولیدکنندگان شده، در حالی که مصرف کنندگان غیر یارانه بگیر متحمل زیان رفاهی شده اند. بنابراین، آثار رفاهی یارانه ها ماهیتی بازتوزیعی دارند و از طریق سازوکار قیمت ها، منافع و هزینه ها را میان گروه های مختلف اقتصادی توزیع می کنند. این یافته ها نشان می دهد که تحلیل سیاست های یارانه ای بدون توجه به آثار قیمتی و ساختار بازار می تواند منجر به ارزیابی ناقص پیامدهای رفاهی آن ها شود.

کلیدواژه ها:

یارانه ، رفاه ، انتقال رفاهی ، خرده فروشی