بررسی پتانسیل های هوش مصنوعی در مرحله ایده پردازی در فرآیند طراحی معماری

گسترش هوش مصنوعی مولد، ظرفیت های جدیدی برای ایده پردازی در فرآیند طراحی معماری فراهم کرده است؛ بااین حال، تفاوت عملکرد ابزارها و وابستگی آن به نوع ورودی، ضرورت ارزیابی نظام مند را نشان می دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی معیارهای ارزیابی و مقایسه عملکرد ابزارهای منتخب هوش مصنوعی در مرحله ایده پردازی طراحی معماری انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و با رویکرد آمیخته و ساختار متوالی - اکتشافی انجام گرفت. ابتدا با فراترکیب مطالعات پیشین، چارچوب ارزیابی تدوین و سپس عملکرد سه ابزار «میدجرنی»، «دال ای ۲» و «استیبل دیفیوژن» در دو آزمایش و طی هشت نوبت بررسی شد. آزمایش نخست بر تولید طرح از ورودی صرفا متنی و آزمایش دوم بر ترکیب ورودی متنی و تصویری متمرکز بود. خروجی ها توسط هشت نفر از استادان رشته معماری دارای تجربه در زمینه هوش مصنوعی و با مقیاس پنج درجه ای لیکرت ارزیابی شدند. یافته های فراترکیب، پنج بعد «انطباق با ورودی، خلاقیت، کیفیت ایده، کیفیت بازنمایی و کاربردپذیری» و در تعامل چندوجهی، دو بعد «تلفیق ورودی های چندوجهی» و «کنترل و توسعه طراحی» را شناسایی کرد. در آزمایش نخست، «میدجرنی» در انطباق با ورودی و خلاقیت، «استیبل دیفیوژن» در کیفیت ایده و «دال ای ۲» در کیفیت بازنمایی عملکرد برتر داشتند و «میدجرنی» و «استیبل دیفیوژن» در کاربردپذیری عملکرد برابر نشان دادند. در آزمایش دوم، «میدجرنی» در خلاقیت و کیفیت ایده و «استیبل دیفیوژن» در پنج بعد دیگر برتری داشتند، درحالی که «دال ای ۲» در هیچ یک از ابعاد عملکرد برتر نشان نداد. در مجموع، نتایج نشان داد عملکرد ابزارها به نوع ورودی و هدف طراحی وابسته است و هیچ ابزار واحدی برتری مطلق ندارد. «میدجرنی» برای اکتشاف ایده های خلاقانه از ورودی متنی و «استیبل دیفیوژن» برای توسعه و کنترل گزینه های طراحی مبتنی بر ترکیب متن و تصویر مناسب تر است.

کلیدواژه ها:

طراحی معماری ، هوش مصنوعی ، ایده پردازی ، طراحی مفهومی ، فرآیند طراحی معماری