<span dir="RTL" lang="AR-SA">تاثیر رنگ، چیدمان و تزیینات کلاس درس بر بهزیستی روان شناختی دانش آموزان، رویکردی مبتنی بر روان شناسی محیط

فضاهای یادگیری نقشی بنیادین در رشد شناختی و روانی دانش آموزان دارند؛ با این حال، مطالعات پیشین غالبا مولفه های کالبدی را به صورت منفرد بررسی کرده و با نادیده گرفتن ساختار تودرتوی داده های مدرسه ای، از تبیین سازوکار هم زمان شاخص های بصری و حس تعلق بر سلامت روان فراگیران بازمانده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه شاخص های زیبایی شناسی کلاس درس (رنگ، چیدمان فضایی و تزئینات) با بهزیستی روان شناختی دانش آموزان، آزمون نقش واسطه ای «حس تعلق به مدرسه» و لحاظ تفاوت های سطوح کلاسی انجام گرفت. روش پژوهش، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی بود که از میان آن ها ۳۸۲ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف، مقیاس دلبستگی به مکان و پرسشنامه محقق ساخته زیبایی شناسی محیطی بود و داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) و مدل سازی خطی چندسطحی (HLM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد تمامی مولفه های زیبایی شناسی فضا رابطه مثبت و معناداری با بهزیستی روان شناختی دارند که در این میان، مولفه رنگ (۰٫۳۸۵β=) قوی ترین پیش بین بود. همچنین، حس تعلق به مدرسه نقش میانجی جزئی اما معناداری را در این پیوند ایفا کرد (اثر غیرمستقیم = ۰٫۰۸۸). نتایج تحلیل چندسطحی نیز موید وجود واریانس معنادار بین کلاسی و کاهش جزئی بهزیستی با ارتقای پایه تحصیلی بود، در حالی که جنسیت تفاوت معناداری ایجاد نکرد. در مجموع، یافته ها نشان می دهد که متغیرهای زیبایی شناختی کلاس، به ویژه کیفیت رنگ و انعطاف پذیری فضا نه تنها به طور مستقیم سلامت روان دانش آموزان را ارتقا می دهند، بلکه بخشی از این اثرگذاری به واسطه تعمیق پیوند عاطفی و حس تعلق به محیط مدرسه تحقق می یابد.

کلیدواژه ها:

رنگ ، چیدمان ، تزئینات ، زیبایی­شناسی ، آموزش و بهزیستی