کنجکاوی پاندورا؛ بازنمود نگاه کنکاش‎گر زنانه در فیلم کلاغ (۱۳۵۶)

لورا مالوی با وام‎گیری از اسطوره پاندورا به تبیین مفهوم کنجکاوی زنانه در سینما می‎پردازد. او نگاه زنانه را به‎مثابه بدیلی برای نگاه خیره مردانه معرفی می‎کند که میل به نفوذ به ژرفا و کشف ساحت های پنهان و سرکوب شده را دارد. از منظر مالوی، کنجکاوی زنانه نوعی کنش معرفت جویانه و تخطی گر است که سوژه زن را از جایگاه ابژه منفعل خارج می‎کند. فیلم کلاغ (۱۳۵۶) ساخته بهرام بیضایی، نمونه ای شاخص از سینمای پیشاانقلابی ایران است که در آن روایت، قهرمان زن را در جایگاه عاملیت فعال قرار می دهد و ساختار روایی را بر محور نگاه جست وجوگر او پیش می برد. در این فیلم، شخصیت آسیه با نیروی کنجکاوی خود در پی کشف راز ناپدید شدن دختری جوان برمی آید. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر چارچوب نظری مالوی در باب کنجکاوی زنانه، ابتدا مولفه های نگاه زنانه را در نسبت با اسطوره پاندورا بررسی می کند و سپس با تمرکز بر فیلم کلاغ (۱۳۵۶)، چگونگی بازنمایی ادراک زنانه را در ساختار روایی اثر تحلیل می نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که بیضایی با قرار دادن نگاه زن در مرکز ساختار روایی، الگوی مسلط نگاه مردانه را به چالش می کشد و شخصیت آسیه را به عنوان سوژه ای شناسا و جست وجوگر بازنمایی می کند.

کلیدواژه ها:

اسطوره پاندورا ، بهرام بیضایی ، فیلم کلاغ (۱۳۵۶) ، کنجکاوی زنانه ، لورا مالوی