مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش پریشانی معنوی در زنان مبتلا به سرطان پستان: مطالعه نیمه آزمایشی در مشهد

مقدمه: پریشانی معنوی یکی از پیامدهای شایع بیماری های مزمن و تهدیدکننده حیات است که در جوامع مذهبی و در شرایط بحران های جمعی می تواند شدت و پیچیدگی بیشتری پیدا کند. ازاین رو، شناسایی و تبیین کارآمدی مداخلات روان درمانی در کاهش این نوع پریشانی اهمیت کاربردی ویژه ای دارند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان مبتنیبر پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی در کاهش پریشانی معنوی در زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش کار: این پژوهش به صورت نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با پیگیری دوماهه و گروه کنترل انجام شد. جامعه پژوهش شامل زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر مشهد بود که از میان آنان ۴۳ نفر بهروش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و سپس به طور تصادفی در دو گروه درمانی و یک گروه کنترل تخصیص داده شدند. مداخلات درمانی به صورت گروهی و طی ۱۰ جلسه ۹۰دقیقه ای اجرا گردید. ابزار جمع آوری داده ها مقیاس پریشانی معنوی بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار پریشانی معنوی شدند (۰۰۱/۰P<، ۸۱۹/۰= η²، ۲۵/۸۸F=)؛ نتایج آزمون تعقیبی نشان داد هر دو درمان در کاهش پریشانی معنوی موثر بودند، با این حال، اندازه اثر طرحواره درمانی (۹/۱=d) در مقایسه با درمان مبتنیبر پذیرش و تعهد (۰۷/۱=d) بزرگتر بود. تفاوت معناداری بین نمرات پس آزمون و پیگیری مشاهده نشد (۰۵/۰پریشانی معنوی زنان مبتلا به سرطان پستان موثر باشند، بااین حال طرحواره درمانی ممکن است اثر بیشتری در کاهش این نوع پریشانی داشته باشد. این نتایج می تواند در طراحی مداخلات روان شناختی متناسب با شرایط فردی و فرهنگی بیماران مبتلا به سرطان پستان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Acceptance and commitment therapy ، Breast neoplasms ، Spiritual distress ، Schema therapy ، پریشانی معنوی ، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، طرحواره درمانی ، نئوپلاسم پستان