مطالعه تطبیقی چالش های صادرات شیرینی و شکلات در بازارهای عراق و روسیه با رویکرد تلفیقی سه مرحله ای

صنعت شیرینی و شکلات یکی از مهم ترین زیرشاخه های صنایع غذایی ایران و از بخش های دارای ظرفیت بالا در توسعه صادرات غیرنفتی محسوب می شود. با وجود مزیت های نسبی این صنعت، صادرات شیرینی و شکلات در سال های اخیر تحت تاثیر چالش های متعددی مواجه شده است. هدف این پژوهش، شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی چالش های صادرات شیرینی و شکلات ایران و ارائه راهکارهای کاربردی برای توسعه صادرات در بازارهای هدف است. این پژوهش با رویکرد آمیخته انجام شد. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان و فعالان حوزه صادرات گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. در مجموع، ۱۳۶ کد اولیه در قالب ۱۰ مقوله اصلی استخراج شد. در بخش کمی، پس از طراحی پرسشنامه بر اساس یافته های کیفی، از تحلیل عاملی اکتشافی برای شناسایی ابعاد اصلی چالش ها و از روش تحلیل سلسله مراتبی برای اولویت بندی آن ها استفاده شد. همچنین به منظور مقایسه بازارهای هدف، ماتریس اهمیت-عملکرد  به کار گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که چالش های صادراتی در چهار عامل اصلی شامل چالش های لجستیکی و استانداردی، سیاسی و ارزی، فرهنگی و دسترسی به بازار و رقابت محصولات قابل طبقه بندی هستند. یافته های تطبیقی بیانگر آن بود که در بازار عراق، چالش های سیاسی و ارزی بیشترین اهمیت را دارند، در حالی که در بازار روسیه، چالش های لجستیکی و استانداردی در اولویت قرار می گیرند. بر این اساس، توسعه صادرات شیرینی و شکلات مستلزم اتخاذ راهبردهای متفاوت متناسب با ویژگی های هر بازار، تقویت زیرساخت های استانداردسازی، بهبود لجستیک صادراتی و کاهش ریسک های سیاسی و ارزی است.

کلیدواژه ها:

صادرات ، شیرینی و شکلات ، روسیه ، عراق