بازفهم انسان شناسی تاریخی-فرهنگی «لباس» و تاثیر آن در تفسیر آیات مرتبط

تمرکز بر مولفه‎ های گفتمانی نزول و قبل از نزول قرآن سبب فهم و لمس عمیق‎ تر مفاهیم برخی آیات می‎ شود و بی توجهی به این مولفه‎ ها موجب قطع ارتباط عمیق‎ تر مخاطبان با برخی از آیات است و باعث ظهور اختلاف مفسران در تعیین معنا و مصداق می‎ شود. یکی از عناصر فرهنگی متناظر با زیست اعراب، لباس و انواع، کارکرد و مولفه‎ های گفتمانی آن است. نوشتار حاضر با ابزار گردآوری کتابخانه‎ ای استنادی و روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد انسان‎ شناسی، به دنبال بازشناسی گفتمانی لباس و انواع آن و تاثیر این انواع در گفتمان‎ سازی قرآنی و رفع اختلاف مفسران است. یافته های پژوهش نشان می دهد مخاطبان نخستین قرآن، به دلیل درک عمیق از کارکرد پوشش، استعاره «لباس» برای توصیف رابطه زوجین را به درستی دریافت می کردند. درمقابل، مفسران متاخر غالبا تحت تاثیر الگوی پوشش عصر خویش، تحلیل این مولفه ها را با پیش فرض های فرهنگی زمانه خود پیوند زده اند؛ درحالی که تمرکز بر انسان‎ شناسی پوشاک در آن زمان بیانگر مفهوم عمیق‎ تر رابطه زوجین است که گویا مورد غفلت مفسران قرار است. همچنین متناظر با نماد و مولفه‎ های گفتمانی پوشاک نزد اعراب، خداوند ضمن گفتمان‎ سازی از لباس به عنوان مهم‎ ترین نعمت الهی، به گفتمان‎ سازی تاسیسی و ذکر کاربرد جدید لباس با عنوان «لباس تقوا» پرداخته است. این کار گفتمان‎ سازی‎ های دیگر از لباس را متناظر با مولفه فوق و در جهت وصول به سعادتمندی تثبیت کرده است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، انسان شناسی فرهنگی ، لباس ، گفتمان سازی