<span lang="AR-IQ">از شک تا تعلیق: بازاندیشی در نقطه آغاز فلسفه از دکارت تا هوسرل

در سنت فکری غرب، رنه دکارت و ادموند هوسرل، دو فیلسوف برجسته هستند که با شیوه ای مشابه به دنبال تاسیس فلسفه اند. شک دستوری دکارت و اپوخه هوسرل، دو نقطه آغاز بنیادین برای تاسیس فلسفه هستند. شک دستوری دکارت، گام آغازین وی برای یافتن «من» است. اپوخه هوسرل نیز مسیری برای رسیدن به «من استعلایی» است. این دو شیوه و نتایج نهایی آن ها در عین شباهت ظاهری، تفاوت های بنیادینی دارند. شک دستوری دکارت، شیوه ای برای رسیدن به یقین مطلق است. وی با شک در تمامی باورها، به دنبال ساختن بنیانی استوار برای معرفت است. در مقابل، اپوخه هوسرل، یک «تعلیق» یا «در پرانتزگذاری» برای رسیدن به سوژه ای استعلایی و میدان تحقیق پدیدارشناختی است. اثر پیش رو با روش توصیفی-تحلیلی و براساس منابع کتابخانه ای، خوانشی دقیق از شک دستوری دکارت ارائه می دهد و در ادامه، به بررسی اپوخه هوسرل، تاثیرپذیری او از دکارت و نقدهای وی بر شک دستوری دکارت می پردازد. در بخش پایانی نیز هر دو نقد هوسرل با ارجاع به سایر آثار دکارت ارزیابی انتقادی می شود. دستاورد نهایی این اثر آن است که شک دکارتی و اپوخه هوسرل هر دو راهی برای رسیدن به «من» یا «اگو» هستند. هوسرل با تحسین روش دکارت، دو نقد بر آن وارد می کند: نخست، اتکای دکارت به روش ریاضیاتی که پس از تعمیم شک به همه علوم، دیگر قطعی نیست؛ و دوم، فهم «من» به مثابه امری طبیعی در جهان، نه به عنوان اگوی استعلایی. مراجعه به آثار دکارت نشان می دهد شک نزد دکارت روش نهایی نیست؛ بلکه تمهیدی برای زدودن پیش داوری هاست و بدون معیارهای عقلانی و روش تحلیل فرومی پاشد؛ اپوخه نیز کاملا بدون پیش فرض نیست. همچنین کوگیتو به معنای تعریف «من» از طریق اطوار آگاهی است، نه از طریق بدن، مکان یا زمان.

کلیدواژه ها:

دکارت ، هوسرل ، شک دستوری ، اپوخه ، من اندیشنده