شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی دانش بنیان با رویکرد فراترکیب و تحلیل سلسله مراتبی

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی دانش بنیان با استفاده از روش های علمی و سیستماتیک است. این مطالعه به دنبال ارائه یک چارچوب جامع برای تحلیل عوامل کلیدی است که بر پیشرفت و گسترش فعالیت های دانش بنیان تاثیر می گذارند. تمرکز اصلی تحقیق بر تحلیل داده های موجود و استخراج شاخص های موثر برای ارتقای کارآفرینی دانش بنیان در سطح ملی و بین المللی است. روش: این تحقیق از نوع کاربردی و به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. فرآیند تحقیق در دو بخش اصلی شامل فراترکیب و تحلیل سلسله مراتبی صورت گرفت. در بخش فراترکیب، مقالات و مطالعات مرتبط با کارآفرینی دانش بنیان که بین سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ منتشر شده بودند، به صورت سیستماتیک بررسی و تحلیل شدند. انتخاب مقالات بر اساس معیارهای مشخصی مانند ارتباط موضوعی، کیفیت علمی و بازه زمانی انتشار انجام شد. در مرحله بعد، با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، عوامل شناسایی شده رتبه بندی شدند. این تکنیک با بهره گیری از مقایسه های زوجی و نظرات خبرگان، امکان تعیین اهمیت نسبی هر عامل را فراهم کرد. جامعه آماری بخش AHP شامل ۱۵ نفر از خبرگان حوزه کارآفرینی با حداقل ۱۰ سال سابقه فعالیت بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که عوامل متعددی بر توسعه کارآفرینی دانش بنیان تاثیر دارند. از جمله این عوامل می توان به حمایت از اکوسیستم کارآفرینی، زیرساخت های دیجیتال، قابلیت های تجارت الکترونیک، سرمایه گذاری دولتی و خصوصی، و تعاملات دانشگاه ها و صنایع اشاره کرد. بررسی ها نشان داد که توسعه اقتصادی دانش بنیان و مسئولیت اجتماعی شرکت ها نیز از دیگر عوامل مهم در این حوزه هستند. تحلیل های کیفی و مقایسه های زوجی نشان داد که اهمیت هر یک از عوامل شناسایی شده می تواند بسته به شرایط جغرافیایی و اقتصادی متفاوت باشد. به عنوان مثال، در مناطق با زیرساخت های دیجیتال قوی، توجه بیشتری به قابلیت های تجارت الکترونیک و چابکی سازمانی معطوف می شود. نتیجه گیری: این پژوهش با ارائه یک چارچوب جامع و علمی برای شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر کارآفرینی دانش بنیان، به محققان و سیاست گذاران کمک می کند تا استراتژی های مناسبی برای توسعه این نوع کارآفرینی اتخاذ کنند. نتایج تحقیق نشان می دهد که برای دستیابی به توسعه پایدار در حوزه دانش بنیان، ایجاد هماهنگی بین عوامل مختلف از جمله اکوسیستم کارآفرینی، زیرساخت های فناوری و تعاملات دانشگاه ها و صنایع ضروری است. علاوه بر این، یافته ها حاکی از آن است که سرمایه گذاری در آموزش و توسعه مهارت های کارآفرینی و همچنین بهره برداری از ظرفیت های اقتصادی مناطق می تواند به طور قابل توجهی به تقویت کارآفرینی دانش بنیان کمک کند. این تحقیق بر اهمیت مسئولیت اجتماعی شرکت ها و نقش آن ها در ارتقای نوآوری و رقابت پذیری منطقه ای تاکید می کند. در نهایت، پژوهش حاضر ابزارها و روش های مفیدی برای تحلیل جامع عوامل موثر بر کارآفرینی دانش بنیان ارائه می دهد که می تواند در طراحی سیاست های توسعه ای و برنامه ریزی های کلان اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی دانش بنیان ، زیرساخت ها و حمایت های نهادی ، قابلیت ها و دانش سازمانی ، فرهنگ و آموزش کارآفرینی