تحلیل اثرات شوک های قیمتی نفت بر شاخص قیمت سهام در کشورهای عضو MENA

هدف: همواره برای کشورهایی که اقتصادشان وابسته به قیمت نفت است؛ عملکرد بازار سهام و بخصوص شاخص قیمت سهام وابستگی شدیدی به نوسانات قیمت نفت دارد. این وابستگی به دلیل تغییرات در حاشیه سود بنگاه ها، تغییرات در هزینه های بنگاه ها، تورم، تغییرات در نرخ بهره و ...، بوجود می آید. این مطالعه به بررسی تاثیر شوک های قیمتی نفت بر شاخص قیمت سهام در کشورهای منتخب عضو منطقه منا با تاکید بر تمایز میان کشورهای صادرکننده و واردکننده نفت می پردازد. روش: برای این منظور، از مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی پانلی در بازه زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳ استفاده شده است. داده ها شامل متغیرهای قیمت جهانی نفت، نرخ بهره، نرخ تورم، قیمت طلا، کیفیت حاکمیت و شاخص قیمت سهام است. یافته ها: نتایج برآورد بلندمدت مدل نشان می دهد در کشورهای صادرکننده نفت، افزایش قیمت نفت تاثیر منفی و معناداری بر شاخص قیمت سهام دارد، در حالی که این رابطه در کشورهای واردکننده معنادار نیست. این یافته می تواند به پدیده هایی مانند بیماری هلندی، وابستگی ساختاری اقتصادهای نفت محور به درآمدهای نفتی و بی ثباتی ناشی از نوسانات قیمتی مرتبط باشد. همچنین، کیفیت حاکمیت در هر دو گروه تاثیر مثبت و معناداری بر بازار سهام داشته که نقش زیرساخت های نهادی در جذب شوک های اقتصادی را تایید می کند. نتیجه گیری: در مجموع، نتایج این پژوهش بر اهمیت اصلاح ساختارهای اقتصادی، تنوع بخشی به منابع درآمدی و بهبود نهادهای مالی در کشورهای نفت صادرکننده منطقه منا برای پایداری و تقویت بازار سرمایه تاکید دارد. این یافته ها می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران اقتصادی در مواجهه با نوسانات بازار جهانی نفت باشد.

کلیدواژه ها:

قیمت نفت ، شاخص قیمت سهام ، مدل پانلی ARDL ، کشورهای MENA