تحلیل مقایسه ای پویایی شاخص های بازار سرمایه تهران با استفاده از مدل خودرگرسیونی در چارچوب رگرسیون کوانتایل

هدف: هدف این پژوهش، تحلیل مقایسه ای پویایی بازده شاخص های منتخب بازار سرمایه تهران با تاکید بر ناهمگنی رفتاری در سطوح مختلف توزیع بازده و واکنش به شرایط افراطی بازار است. روش: در این مطالعه، از مدل خودرگرسیونی در چارچوب رگرسیون کوانتایل (QAR) به منظور بررسی رفتار بازده ها در کوانتایل های مختلف از طریق نرم افزار R مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این رویکرد امکان تحلیل رفتار نامتقارن بازار در شرایط صعودی و نزولی را فراهم می کند. داده های روزانه شاخص های کل، هم وزن، ۳۰ شرکت بزرگ، ۵۰ شرکت فعال تر و فرابورس طی دوره زمانی ۱۳۷۱ تا ۱۴۰۳ مورد استفاده قرار گرفته اند. یافته ها: نتایج نشان دادند که بازده شاخص ها در کوانتایل های پایین واکنش شدیدتری نسبت به بازده های منفی نشان می دهند که بیانگر رفتار هیجانی یا ضعف در کارایی اطلاعاتی در شرایط نزولی است. همچنین، شاخص های ۳۰ شرکت بزرگ و ۵۰ شرکت فعال تر در کوانتایل های بالا رفتار مومنتومی و تداوم روند صعودی را تجربه کرده اند. شاخص فرابورس نیز رفتاری نامتقارن و وابسته به سطوح مختلف بازده نشان داد و نقش نقدشوندگی در آن بارزتر بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش بر اهمیت استفاده از مدل های انعطاف پذیر مانند رگرسیون کوانتایل برای درک بهتر رفتار پیچیده و ناهمگن بازار سرمایه ایران تاکید دارند. این نتایج می توانند در بهبود مدیریت ریسک، طراحی سیاست های کارآمد و تصمیم گیری های سرمایه گذاری هوشمندانه مورد استفاده قرار گیرند. پیشنهاد می شود در مطالعات آتی، شاخص های بیشتر و عوامل کلان اقتصادی در قالب مدل های کوانتایلی مورد بررسی قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

پویایی خودرگرسیون ، بازده بازار سهام ، رگرسیون کوانتایل ، رفتار نامتقارن بازار ، ناهمگنی رفتاری