نگاهی تحلیلی انتقادی به بازنویسی داستان های کلیله ودمنه جهت استفاده در برنامه فلسفه برای کودکان (مطالعه موردی: کتاب های بندانگشتی)

متون کلاسیک فارسی اعم از نظم و نثر، دربردارنده آثار تعلیمی برجسته ای همچون کلیله و دمنه، گلستان، بوستان، مرزبان نامه و ... است. در این میان، کلیله و دمنه به سبب سبک ویژه داستان پردازی و نیز شخصیت پردازی متفاوتش همواره مورد توجه مخاطبان بوده؛ و بازنویسی ها و اقتباس های بسیاری از روی آن برای کودکان و نوجوانان صورت گرفته است. در پژوهش حاضر که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، مجموعه کتاب های بندانگشتی، شامل ده داستان از کلیله و دمنه- که طبق گفته مولف با هدف اجرا در برنامه فلسفه برای کودکان، بازنویسی شده است- برمبنای معیارهای تفکر فلسفی و ضوابط خاص داستان های کودک، تحلیل شده است. بررسی این بازنویسی ها از سه منظر مقبولیت ادبی، مقبولیت فلسفی و مقبولیت روان شناختی نشان می دهد نویسنده چندان پایبند به رعایت معیارهای داستانی فبک نبوده و در مواردی این اصول داستانی را نقض کرده است؛ و به علت عدم درج عناصر داستانی و مولفه های تفکر فلسفی، چندی از داستان های بازنویسی شده فاقد مقبولیت ادبی و مقبولیت فلسفی هستند. به علاوه، به علت بی توجهی به سن مخاطب و عدم برقراری تناسب میان روحیات کودک و مضمون، در برخی از داستان ها، مقبولیت روان شناختی دیده نمی شود.

کلیدواژه ها:

کلیله و دمنه ، بازنویسی ، فبک ، داستان فلسفی ، معیار فبک