شناسایی و اولویت بندی مسائل راهبردی در حوزه محیط زیست ایران

بهره مندی از محیط زیست مطلوب، از اهداف سند چشم انداز بیست ساله ایران است که دستیابی به آن، نیازمند مرتفع نمودن مسائل زیست محیطی و بهره مندی از ظرفیت های بالفعل و بالقوه کشور است. هدف تحقیق پیش رو، شناسایی و اولویت بندی مجموعه مسائل راهبردی در حوزه محیط زیست ایران است. داده های موردنیاز از مطالعات اسنادی اعم از اسناد بالادستی نظام، مکتوبات علمی و نظرات خبرگان محیط زیست گردآوری شد. در این راستا، به منظور اعمال نظرات کارشناسان در ایجاد نظم و انسجام به مجموعه مسائل از رویکرد دلفی بهره گرفته شد. همچنین، جهت رتبه بندی مجموعه مسائل از رویکرد تحلیل سلسله مراتبی فازی استفاده شد. نتایج نشان داد که اهم مسائل زیست محیطی کشور شامل فقدان برنامه منسجم آبخیزداری، وقوع خشکسالی و تغییر اقلیم، برداشت بی رویه آب و خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها است. همچنین آلودگی های آب ناشی از پساب صنعتی، بیمارستانی و شهری؛ آلودگی های هوا ناشی از نیروگاه ها و پالایشگاه ها، وسایل نقلیه، صنایع فولاد و ذوب آهن؛ آلودگی های خاک ناشی از ورود سموم و کود اضافی کشاورزی و دفن غیراصولی پسماندهای خانگی، بیمارستانی و صنعتی بیشترین درجه اهمیت را دارند.

کلیدواژه ها:

محیط زیست ، راهبرد ، روش دلفی ، سلسله مراتبی فازی ، ایران