ارزیابی اثر رواناب های سطحی بر رودخانه های غرب شهر تهران با رویکرد شاخص های چندگانه کیفیت آب

با گسترش شهرنشینی و توسعه فعالیت های صنعتی، منابع آب سطحی در غرب تهران با چالش های جدی آلودگی مواجه شده اند. هدف این پژوهش، ارزیابی کیفیت رواناب های سطحی و بررسی تاثیر آن بر کیفیت آب رودخانه کن با استفاده از سه شاخص کیفیت آب شامل NSFWQI، IRWQISC و IRWQIST است. بدین منظور، در سال آبی ۱۴۰۴ از ۱۵ ایستگاه منتخب در طول رودخانه کن طی دو دوره تر (بهمن ماه) و خشک (مردادماه) نمونه برداری انجام شد و پارامترهای فیزیکوشیمیایی، میکروبی و سمی اندازه گیری شدند. نتایج شاخص های NSFWQI و IRWQISC نشان داد که کیفیت آب در بیشتر ایستگاه ها در محدوده متوسط تا بسیار بد قرار دارد و از بالادست به پایین دست روند کاهشی قابل توجهی دارد. تحلیل آماری نیز همبستگی بالایی میان پارامترهای مرتبط با آلودگی آلی و مغذی شامل BOD، COD، آمونیاک و فسفات را نشان داد که عمدتا ناشی از تخلیه فاضلاب های شهری و رواناب های کشاورزی است. در مقابل، شاخص IRWQIST که بر آلاینده های سمی تمرکز دارد، کیفیت آب را در اغلب ایستگاه ها در وضعیت خوب ارزیابی کرد و بیانگر آن است که آلودگی فلزات سنگین، به جز در برخی نقاط صنعتی، گسترده نیست. ارزیابی هم زمان این سه شاخص امکان تفکیک ماهیت آلودگی را فراهم ساخت و نشان داد که مهم ترین تهدید برای اکوسیستم رودخانه کن، آلودگی های آلی و مغذی است؛ در حالی که آلودگی های سمی بیشتر ماهیتی نقطه ای دارند. بر این اساس، اجرای راهبردهای مدیریتی شامل کنترل منابع آلاینده شهری و کشاورزی و نظارت بر تخلیه های صنعتی برای بهبود کیفیت آب رودخانه ضروری است.

کلیدواژه ها:

پارامترهای فیزیکوشیمیایی ، پارامترهای میکروبی ، رواناب سطحی ، شاخص کیفیت آب