مدل سازی هیدرولوژیکی-هیدرولیکی سد تنگ سرخ جهت کنترل سیلاب ورودی شهر یاسوج
محل انتشار: فصلنامه مدیریت آب و آبیاری، دوره: 16، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 13
فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JWIM-16-2_008
تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405
چکیده مقاله:
استفاده از مدل HEC-HMS برای مدل سازی مخازن سد با سناریوهای مختلف و با دوره بازگشت های مختلف، امکان پیش بینی جریان های ورودی و خروجی و هم چنین ارزیابی دقیق از عملکرد این مخازن در کنترل سیلاب را فراهم می کند. با به کارگیری مدل های هیدرولوژیکی و شبیه سازی سناریوهای مختلف، عملکرد این سدها در کنترل سیلاب ها موردبررسی قرار می گیرد تا راه کارهای لازم در مدیریت آب و کنترل سیلاب ها صورت گیرد. سد مخزنی-تنظیمی تنگ سرخ که به عنوان یکی از پروژه های شاخص عمرانی در مرز استان های فارس و کهگیلویه و بویراحمد در دست احداث می باشد، علاوه بر نقش حیاتی در تامین آب شرب کلان شهر شیراز و شهر یاسوج، به منظور مهار و کنترل سیلاب های دوره ای نیز طراحی شده است. در این مطالعه، اثرات احداث سد تنگ سرخ بر کاهش دبی پیک و حجم سیلاب در حوضه آبریز رودخانه بشار و در ورودی شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، با به کارگیری مدل های هیدرولوژیکی HEC-HMS ۴.۹ و مدل هیدرولیکی HEC-RAS ۲D مورد ارزیابی قرار گرفته است. فرایند واسنجی مدل HEC-HMS ۴.۹ با استفاده از سه رویداد سیلابی و با اعمال توزیع زمانی بارش شش ساعته ایستگاه یاسوج انجام شد. در ادامه، صحت سنجی مدل با یک رویداد سیلابی مستقل صورت پذیرفت. مقادیر میانگین شاخص های آماری Nash-Sutcliffe (NS) و Root Mean Square Error (RMSE) در مرحله واسنجی به ترتیب ۸۷/۰ و ۳۷/۰ و در مرحله اعتبارسنجی ۹۰/۰ و ۳۰/۰ محاسبه گردید که گویای دقت و قابلیت اطمینان بالای مدل سازی است. سپس با استفاده از افزونه HEC-GeoRAS و نرم افزار HEC-RAS، منحنی مشخصه حجم-ارتفاع مخزن سد تهیه و براساس نوع سرریز تعبیه شده، فرایند روندیابی مخزن انجام شد. در نهایت مدل سازی عملکرد سد برای دوره های بازگشت دو تا ۱۰۰ سال، در دو سناریوی مختلف شامل مخزن نیمه پر و پر اجرا گردید. نتایج حاصل از شبیه سازی حاکی از آن است که سد تنگ سرخ قادر است به طور میانگین، در دوره های بازگشت مذکور، دبی پیک سیلاب را در سناریوهای مخزن نیمه پر و پر به ترتیب ۳/۵۸ درصد و ۵/۴۵ درصد نسبت به شرایط عدم وجود سد (مخزن صفر) کاهش دهد. هم چنین، حجم سیلاب ورودی در این دو سناریو به ترتیب ۶۶ و ۶/۲ درصد کاهش خواهد یافت که نشان از کارایی قابل توجه سد به ویژه در شرایط مخزن نیمه پر دارد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حسین منتصری
دانشکده مهندسی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
حمید نجاتی
دانشکده مهندسی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
احمد ایاسه
کارشناس ارشد، شرکت آب منطقه ای استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، ایران.
آرش مصلح
کارشناس ارشد، شرکت آب منطقه ای استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، ایران.
حسن ارجمند
کارشناس ارشد، شرکت آب منطقه ای استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :