تحلیل عوامل جمعیت شناختی و اولویت های رفتاری موثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت

مصرف آبزیان و فرآورده های شیلاتی نقش مهمی در تامین امنیت غذایی و ارتقاء سلامت جامعه دارد، اما الگوی مصرف خانوارها تحت تاثیر عوامل جمعیت شناختی، اقتصادی و اولویت های رفتاری قرار می گیرد. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل عوامل جمعیت شناختی و اولویت های رفتاری موثر بر مصرف آبزیان در خانوارهای شهرستان جیرفت در زمستان ۱۴۰۴ انجام شد. برای مطالعه حاضر، نویسندگان یک پرسشنامه طراحی کردند که شامل سوالاتی در حوزه های جمعیت شناختی، دانش، نگرش و رفتار مصرفی بود. ۳۸۱ نفر از ساکنان مناطق شهری شهرستان جیرفت به روش تصادفی در دسترس انتخاب شدند. حجم نمونه بر اساس فرمول Cochran با سطح اطمینان ۹۵ درصد و خطای ۵ درصد تعیین گردید. پایایی پرسشنامه با ضریب Cronbach's alpha (بیشتر از ۷/۰) تایید شد. داده ها به صورت ناشناس از قشرهای مختلف مردم ساکن در شهرستان جیرفت جمع آوری گردید. برای تبدیل سوالات اولویت بندی به متغیرهای کمی، از روش امتیازدهی وزنی معکوس بر اساس رتبه استفاده شد. طبق نتایج، مهم ترین عامل موثر بر خرید، «تازگی و کیفیت» (۵/۵۷ درصد) و مهم ترین مانع مصرف، «قیمت بالای ماهی» (۲۶ درصد) و «آشنا نبودن به نحوه پخت» (۶/۱۸ درصد) بود. موثرترین راهکار بهبود مصرف از دیدگاه شرکت کنندگان، «تعدیل قیمت» (۸/۳۱ درصد) و «افزایش کیفیت» (۱/۲۸ درصد) بود. دو متغیر تحصیلات (۰۲۲/۰= P) و اولویت تازگی و کیفیت در خرید (۰۱۱/۰= P) دارای تاثیر معنی دار بر علاقه مندی زیاد به مصرف ماهی بودند. پیشنهاد می شود، سیاست های حمایتی برای تعدیل قیمت، بهبود کیفیت محصولات شیلاتی و برگزاری کلاس های ترویجی آموزش روش های متنوع و سالم طبخ آبزیان در اولویت قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

الگوی مصرف خانوار ، مصرف آبزیان ، فرآورده های شیلاتی ، شهرستان جیرفت