تحلیل ویژگی های ابرناکی مرتبط با رخدادهای بارش سنگین در شمال غرب ایران با استفاده از داده های بازکاوی ERA۵

این مطالعه با هدف تحلیل ویژگی های ابرناکی مرتبط با رخداد های بارش سنگین در شمال غرب ایران انجام شد. برای این منظور، داده های روزانه بارش از ۱۹ ایستگاه همدیدی واقع در منطقه مطالعه طی دوره ۲۰ ساله (۲۰۰۰–۲۰۱۹) به کار گرفته شد. به منظور ارزیابی ویژگی های ابرناکی، داده های بازتحلیل ERA۵ دریافت و برای تحلیل رخدادهای بارش سنگین، روزهایی که معیارهای شدت (صدک ۹۹ بارش) و گستردگی مکانی (پوشش حداقل ۳۰ درصد ایستگاه ها) را برآورده می کردند، شناسایی شدند. برای هر رخداد شناسایی شده، سه شاخص ابرناکی شامل شدت پوشش ابر (TCC)، گستردگی فضایی ابر بر اساس مساحت منطقه با (TCC ≥ ۰.۷) و همچنین الگوی فضایی مرکز جرم پوشش ابر محاسبه شد. نتایج اعتبار سنجی ERA۵ با استفاده از داده های MERRA-۲ نشان داد که این پایگاه عملکرد مناسبی در بازنمایی ویژگی های ابرناکی مرتبط با رخدادهای بارش سنگین دارد. بر اساس تحلیل ها، در ۵۰ درصد از رخدادهای بارش سنگین، مرکز جرم الگوی فضایی ابرها در جنوب شرق ایستگاه تبریز قرار داشت و در همان نسبت، گستردگی فضایی ابر (TCC ≥ ۰.۷) برابر با ۱ و پوشش ابری کامل (۱۰۰ درصد) ثبت شد. بیشینه پوشش مکانی ابر در میان ۱۶ رخداد بارش سنگین مربوط به رخداد ۰۳/۰۲/۲۰۰۶ بود، در حالی که کمینه گستردگی فضایی ابر برابر با ۴۳/۰ در رخداد ۳۰/۰۳/۲۰۱۸ مشاهده شد. تحلیل رخدادمحور ابرناکی می تواند درک دقیق تری از نقش ساختار فضایی سامانه های ابری در شکل گیری بارش های سنگین منطقه فراهم کند. هم زمانی بیشینه گستردگی ابرناکی با رخداد های بارش سنگین شدید، بیانگر اهمیت پوشش ابری پیوسته در تشدید بارش هاست.

کلیدواژه ها:

ابرناکی ، بارش های سنگین ، شمال غرب ایران ، پایگاه بازکاوی .Era۵