از معنا تا مطالبه: نقش شبکه های اجتماعی در شکل گیری مطالبات دانش آموزان

اهداف: مطالبه گری به عنوان یک پدیده اجتماعی پویا، بازتاب دهنده تنوع نیازها و انتظارات شهروندان است و در تقویت حقوق شهروندی نقشی راهبردی ایفا می کند. گسترش شبکه های اجتماعی، این فرآیند را به ویژه در میان نسل نوجوان تحت تاثیر قرار داده و در شکل دهی ادراکات، ترجیحات و الگوهای کنش مطالبه گرانه آنان اهمیت فزاینده ای یافته است. این مطالعه به بررسی نقش ویژگی های شبکه های اجتماعی حضوری و مجازی بر رفتار مطالبه گرایانه دانش آموزان (دوره دوم متوسطه) شهر کرمانشاه با درنظرگرفتن نقش میانجی معنابخشی پرداخته است. روش مطالعه: پژوهش حاضر از منظر گردآوری داده ها، پیمایشی و از نوع توصیفی - تحلیلی است که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای با حجم نمونه ۲۵۶ نفر از دانش آموزان ۱۵ تا ۱۸ ساله در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه محقق ساخته بود. همچنین به منظور سنجش فرضیات از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان در جریان شکل دهی به خواسته های خود، ابتدا معانی خواسته ها و ضرورت های نهفته آن ها را در بستر روابط با دیگران درمی یابند و سپس آن ها را به گونه ای تعبیر می کنند که با ترجیحات، موقعیت ها و افق های ادراکی آنان همخوانی یابد. این فرآیند معنا پردازی، به ظهور طیف متنوعی از مطالبات آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی می انجامد. نتیجه گیری: شبکه های اجتماعی در ابعاد حضوری و مجازی به مثابه عرصه هایی مولد عمل می کنند که جریان سازی ایده ها و تولید تعاریف نوین از مطالبات دانش آموزی را تسهیل می نمایند. در این میان، پیوندهای صمیمانه و الگوهای حمایت گرانه ای که درون شبکه ها شکل می گیرد، شرایطی را فراهم می کند تا دانش آموزان از طریق هم فکری و تبادل مستمر دیدگاه ها، به بازآفرینی چارچوب های پیچیده تری از نیازها و تقاضاهای اجتماعی متکثر دست یابند. به کارگیری نظریه های جامعه شبکه ای ولمن و حقوق شهروندی مارشال می تواند به فهم عمیق تر تعاملات شبکه ای و ظرفیت های حمایتی نهفته در آن ها در چگونگی شکل گیری مطالبات جمعی منجر شود.

کلیدواژه ها:

استمرار روابط ، تبادل نظرات ، شبکه های اجتماعی ، مطالبه گری ، معنابخشی