تبیین تضاد منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با ترکیه ناشی از تبعات ژئوپلیتیکی توسعه روابط ترکیه با جمهوری های آسیای مرکزی

آسیای مرکزی به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و منابع طبیعی غنی، عرصه رقابت قدرت های منطقه ای و جهانی شده اند. جمهوری اسلامی ایران و ترکیه به عنوان دو بازیگر مهم در این منطقه، منافع اقتصادی متفاوت و متضادی دنبال می کنند. توسعه روابط ترکیه با این جمهوری ها و تبعات ژئوپلیتیکی آن، زمینه بروز تضاد منافع اقتصادی میان دو کشور را فراهم ساخته است. هدف این تحقیق، تبیین تضاد منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با ترکیه در سایه تبعات ژئوپلیتیکی توسعه روابط ترکیه با جمهوری های آسیای مرکزی است. این پژوهش توسعه ای-کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا اسناد و مدارک مرتبط بررسی و سپس از طریق مصاحبه با ۱۴ نفر از صاحب نظران، داده های کیفی گردآوری و با نرم افزار MAXQDA تحلیل شد. عوامل اصلی تضاد شامل «رقابت بر سر مسیرهای ترانزیتی»، «جذب سرمایه گذاری خارجی»، «حوزه انرژی و خطوط لوله»، «احیای مسیر زنگه زور»، «تغییر موازنه ژئوپلیتیکی» و «رقابت در صنعت گردشگری» بودند. همچنین «افزایش صادرات ترکیه»، «کاهش صادرات کالاهای ایرانی» و «مانع تراشی در بهره برداری ایران از دریای خزر» کمترین تاثیر را داشتند. تلاش پژوهشگر بر تمرکز نوآورانه معطوف به تحلیل ژئواکونومیک و شناسایی نظام مند مولفه های اقتصادی کمتر بررسی شده در پژوهش های هم سنخ است.

کلیدواژه ها:

آسیای مرکزی ، تبعات ژئوپلیتیکی ، تضاد منافع ، منافع اقتصادی ، منافع ملی