اثر محلول­پاشی اسید سالیسیلیک بر افزایش مقاومت به شوری در کشت هیدروپونیک گیاه موسیر

شوری یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده رشد در بسیاری از گونه­های گیاهی می­باشد، بنابراین استفاده از راهکارهایی جهت افزایش مقاومت گیاهان به شوری حائز اهمیت می باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر محلول­پاشی اسید سالیسیلیک بر افزایش مقاومت به شوری گیاه موسیر (Allium hirtifolium Boiss.) در قالب طرح فاکتوریل برپایه طرح بلوک­های تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل تنش شوری در چهار سطح (صفر، ۳۰، ۶۰ و ۹۰ میلی­مولار کلرید سدیم) و محلول­پاشی با اسید سالیسیلیک در چهار سطح (صفر، ۱ و ۵/۱ و ۲ میلی­مولار) می باشد. با افزایش سطح شوری، سطح برگ و رنگیزه های فتوسنتزی در گیاه موسیر به­طور معنی داری کاهش یافت، به­طوری­که کمترین وزن تر و خشک پیاز در گیاهان تحت تنش شدید شوری (۹۰ میلی مولار) ثبت گردید. تیمار شوری از زمان کشت پیازها اعمال شد و محلول­پاشی اسید سالیسیلیک در چهار، شش و هشت هفته بعد از کاشت انجام گردید. مقدار ترکیبات اسمولیتی، فنل کل، آلیسین و پیروات و همچنین فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی با افزایش شدت تنش افزایش معنی داری نشان دادند. براساس نتایج حاصل، محلول پاشی اسید سالیسیلیک در افزایش مقاومت به شوری گیاه موسیر موثر بود، بطوریکه از طریق افزایش ظرفیت آنتی­اکسیدانی از نظر ترکیبات آنتی­اکسیدانی (فنل کل، پیروات و آلیسین) و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدان (کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز)، منجر به محدود شدن قابل توجه تجمع پراکسید هیدروژن و پراکسیداسیون لیپیدها در موسیر گردید. براساس نتایج حاصل، مقاومت به شوری گیاه موسیر در واکنش به محلول پاشی اسید سالیسیلیک با افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی گیاه در ارتباط می­باشد که منجر به بهبود میزان رنگیزه­های فتوسنتزی و در نتیجه عملکرد پیاز موسیر در شرایط شوری شد.

کلیدواژه ها:

موسیر ، شوری ، ترکیبات اسمولیتی ، ظرفیت آنتی­اکسیدانی