<span lang="FA">احیاء و ارزیابی صفات کلکسیون ژرم پلاسم لوبیای <span dir="LTR">(Phaseolus vulgaris L.) <span lang="FA">پردیس خمین و بررسی میزان حساسیت آن ها به کنه تارتن دو­لکه ­ای <span dir="LTR">(Tetranychus urticae)

به منظور احیاء و ارزیابی صفات نمونه های موجود در کلکسیون لوبیای (Phaseolus vulgaris L.) پردیس تحقیقات و آموزش لوبیا خمین، آزمایشی به مدت سه سال زراعی (۱۴۰۱-۱۳۹۹) در این پردیس اجرا شد. در این تحقیق، تعداد ۷۲۰ نمونه لوبیا از انواع چیتی، قرمز و سفید در قالب طرح آگمنت در ۴۵ بلوک کشت شدند. هر کرت آزمایشی شامل دو خط به طول دو متر با فاصله ردیف ۵۰ سانتی­متر از یکدیگر بود. برای تشخیص یکنواختی بلوک ها از سه شاهد لوبیا چیتی رقم کوشا، لوبیا قرمز رقم افق و لوبیا سفید رقم درسا استفاده شد. نتایج نشان داد که در بین صفات مورد ارزیابی، بیشترین تنوع مربوط به عملکرد دانه بود. نتایج تجزیه به عامل نشان داد که دو عامل اصلی در مجموع ۹/۶۱ درصد از تغییرات کل داده ها را توجیه نمودند. براساس تجزیه خوشه­ای به روش ward، ژنوتیپ­ها در شش گروه قرار گرفتند. همچنین ژنوتیپ­ها نسبت به میزان حساسیت به کنه تارتن دو­لکه­ای (Tetranychus urticae)، نمره­دهی شدند و مشخص گردید که ژنوتیپ­های لوبیا چیتی نسبت به ژنوتیپ­های لوبیا قرمز و لوبیا سفید حساسیت بیشتری نسبت به آفت کنه دو­لکه­ای داشتند. با توجه به نتایج به دست آمده، ۶۴ نمونه لوبیا که از عملکرد بالا و زودرسی برخوردار بودند به منظور استفاده در برنامه­های اصلاحی این محصول برای مراحل بعدی انتخاب گردید.

کلیدواژه ها:

آزمایش مزرعه­ای ، تنوع ژنتیکی ، زودرسی ، ژنوتیپ ، عملکرد دانه