<span lang="FA">بررسی کارآیی زراعی-اقتصادی ژنوتیپ های باقلا (<span dir="LTR">Vicia faba<span dir="LTR"> L.<span lang="FA">) <span lang="FA">به عنوان کشت دوم پس از برنج (<span dir="LTR">Oryza sativa<span dir="LTR"> L.<span lang="FA">) در منطقه گیلان

با وجود پتانسیل بالای اراضی شالیزاری استان های شمالی کشور جهت کشت دوم در پاییز، متاسفانه بیشتر آن ها تنها یک بار در سال کشت می شوند. باقلا (Vicia faba L.) از جمله مناسب ترین حبوبات برای کشت دوم پس از برداشت برنج (Oryza sativa L.) در شالیزار محسوب می شود. در همین راستا، به منظور بررسی عملکرد و شاخص های اقتصادی ژنوتیپ های باقلا به عنوان کشت دوم پس از برداشت برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ و ۱۴۰۴-۱۴۰۳ در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل چهار رقم (فیض، برکت، شادان و مهتا) و دو لاین امیدبخش و پرمحصول باقلا (۳۳۲ و WRB۱-۵) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ژنوتیپ بر تمامی صفات مورد مطالعه معنی دار بود. بیشترین عملکرد غلاف سبز (۲۸۸۸۳ کیلوگرم در هکتار)، عملکرد دانه (۶۰۲۵ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد پروتئین (۱۷۰۳ کیلوگرم در هکتار) به رقم فیض تعلق داشت. ارقام برکت و شادان نیز به ترتیب رتبه های دوم و سوم را به خود اختصاص دادند. براساس نتایج حاصل از تجزیه رگرسیون گام به گام، صفات عملکرد بیولوژیک، تعداد غلاف در بوته، عملکرد غلاف سبز و تعداد دانه در غلاف به ترتیب وارد مدل شده و در مجموع ۹۵ درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه نمودند. ارقام فیض، برکت و شادان به ترتیب از نظر سود خالص و نسبت سود به هزینه در رتبه اول تا سوم قرار داشتند. در مجموع، جهت حصول عملکرد بیشتر و مزیت اقتصادی بالاتر، ارقام فیض، برکت و شادان برای کشت دوم باقلا پس از برداشت برنج در منطقه گیلان قابل توصیه می باشند.

کلیدواژه ها:

حبوبات ، سود خالص ، شالیزار ، عملکرد پروتئین ، عملکرد دانه