<span lang="FA">تاثیر اسیدسالیسیلیک و مایکوریزا بر ویژگی­های مورفوفیزیولوژیک، عملکرد و جذب عناصر دو رقم نخود (<span dir="LTR">Cicer arietinum<span dir="LTR"> L.<span lang="FA">) دیم در لرستان

به منظور ارزیابی اثر اسیدسالیسیلیک و قارچ مایکوریزا در کاهش خسارت تنش خشکی آخر فصل در کشت دیم نخود (Cicer arietinum L.) و ارزیابی خصوصیات رشدی و عملکردی آن، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل برپایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در ایستگاه تحقیقاتی بیرانشهر استان لرستان اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل چهار سطح اسیدسالیسیلیک (صفر، ۵/۰، ۱ و ۵/۱ میلی مولار) به عنوان عامل اصلی، دو ژنوتیپ نخود (توده محلی لرستان و رقم گوکسو) و دو سطح تلقیح مایکوریزایی (تلقیح با گونهGlomus intraradices و عدم تلقیح) به عنوان عامل های فرعی بودند. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر متقابل اسیدسالیسیلیک و مایکوریزا بر صفات تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، دمای سایه انداز گیاهی، شاخص کلروفیل برگ، درصد نیتروژن، فسفر بوته و پروتئین دانه معنی دار بود. بیش ترین تعداد دانه در غلاف در تیمار ۵/۱ میلی مولار اسیدسالیسیلیک و تلقیح مایکوریزایی به تعداد ۱۵/۲ به دست آمد. همچنین مقدار نیتروژن و فسفر بوته در تیمار ۵/۱ میلی مولار اسیدسالیسیلیک و تلقیح مایکوریزا به ترتیب ۳۸/۴۰ درصد و ۱۶/۴ میلی گرم بر کیلوگرم حاصل شد که نسبت به شاهد بیش از دو برابر بود. اثر اصلی وزن ۱۰۰ دانه و عملکرد دانه با کاربرد ۵/۱ میلی مولار اسیدسالیسیلیک معنی دار و مقدار آن ها به ترتیب ۰۶/۳۸ گرم و ۲۰۲۲ کیلوگرم در هکتار به دست آمد. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که محلول پاشی برگی ۵/۱ میلی مولار اسید سالیسیلیک و تلقیح میکوریزا می تواند به عنوان یک راهبرد کم نهاده و سازگار با محیط زیست برای افزایش شاخص های عملکردی نخود دیم در شرایط نیمه خشک و سرد مشابه استان لرستان توصیه شود.

کلیدواژه ها:

پروتئین دانه ، تنش خشکی ، دمای سایه انداز ، شاخص سطح برگ