<span lang="FA">اثر کاربرد اسید هیومیک بر صفات ریخت شناختی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه ارقام ماش (<span dir="LTR">Vigna radiata<span dir="LTR"> L.<span lang="FA">)

ماش (Vigna radiata L.) با ارزش غذایی بالا و توانایی تثبیت زیستی نیتروژن، گیاه زراعی مهمی محسوب می شود. به نظر می­رسد که ارقام مختلف ماش در پاسخ به سطوح متفاوت اسید هیومیک، واکنش متفاوتی نشان دهند. بر این اساس، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰۳ در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در شهرستان خرم آباد برای بررسی واکنش ارقام ماش به کاربرد اسید هیومیک انجام شد. تیمارها شامل ارقام مختلف ماش: توده بومی اولیه ارتشی (C۱)، توده بومی ثانویه ملک (C۲) و عمرانی (C۳) و سطوح اسید هیومیک شاهد صفر (آب خالص) (F۱)، ۵۰ (F۲) و ۱۰۰ (F۳) میلی گرم در لیتر بودند. مقادیر مصرف اسید هیومیک در دو مرحله شاخه دهی و گل دهی استفاده شدند. نتایج نشان داد که اثر متقابل ارقام و اسید هیومیک بر صفات عملکرد زیستی، عملکرد دانه، شاخص برداشت و وزن خشک غلاف در سطح یک درصد معنی دار بود. بیشترین عملکرد زیستی معادل ۲/۳ تن در هکتار از توده بومی ثانویه ملک با ۵۰ میلی گرم در لیتر اسید هیومیک حاصل شد. ولی از نظر عملکرد دانه رقم عمرانی همراه با کاربرد ۱۰۰ میلی گرم در لیتر اسید هیومیک بیشترین عملکرد دانه (۴/۲ تن در هکتار) را داشت. احتمالا کاربرد اسید هیومیک با بهبود ساختار خاک و خاصیت کلات کنندگی، جذب نیتروژن و فسفر را توسط ریشه ها به حداکثر می رساند و باعث بهبود رشد و عملکرد ماش می­شود. به طورکلی، نتایج نشان داد که رقم عمرانی از نظر رشد و عملکرد برتری داشت و کاربرد ۱۰۰ میلی گرم در لیتر اسید هیومیک نیز موجب بهبود برخی صفات عملکردی آن شد. بنابراین، انتخاب رقم مناسب همراه با مصرف بهینه اسید هیومیک می تواند راهکاری موثر برای افزایش عملکرد ماش باشد.

کلیدواژه ها:

تغذیه گیاه ، توده بومی ، درصد نیتروژن برگ ، کودهای آلی