جستاری در مسلک تعهد و کاربست آن در علم فقه و اصول ....

یکی از نظریه های مطرح در علم اصول فقه، «مسلک تعهد» است که بر پایه تعهد نفسانی واضع نسبت به الفاظ شکل گرفته است. پرسش اصلی پژوهش، بررسی چیستی این مسلک و کاربست آن در فقه و اصول است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و منابع کتابخانه ای نشان می دهد که از دیدگاه ملاعلی نهاوندی و آیت الله خویی، وضع الفاظ مبتنی بر تعهد نفسانی است و تخلف از آن، موجب احتجاج عقلایی بر گوینده می شود. از ثمرات فقهی این نظریه، تفسیر حرمت اکتساب به حرمت انشاء معامله است؛ به گونه ای که انشاء نه صرفا تلفظ، بلکه اظهار اعتبار نفسانی دانسته می شود. همچنین بیع، ابراز امور نفسانی و تبدیل عین به عوض از طریق لفظ، فعل یا اشاره تعریف می شود. در علم اصول، کاربست این مسلک آن است که وضع را قراردادی خارجی نمی داند، بلکه تعهدی ذهنی تلقی می کند؛ ازاین رو دلالت اسماء اشاره و ضمائر را وابسته به اشاره ای عملی و خارجی می داند. این دیدگاه در تحلیل معاملات، عقود و استنباط احکام تاثیر بسزایی دارد و مبنایی نوین برای فهم ارتباط لفظ و معنا ارائه می دهد. کلیدواژه ها: وضع، ثمره فقهی، ثمره اصولی، مسلک تعهد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: وضع ، ثمره فقهی ، ثمره اصولی ، مسلک تعهد