طراحی مدل بومی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در موزه های دولتی ایران بر اساس اصول حکمرانی پایدار

آموزه های دولتی به عنوان نهادهای بازتولیدکننده هویت، زیرساخت های حیاتی امنیت فرهنگی محسوب می شوند که در برابر شوک های محیطی آسیب پذیرند. با این وجود، کاربرد الگوهای وارداتی مدیریت خطر در کشورهایی با ساختار اداری متمرکز نظیر ایران، به دلیل موانع بوروکراتیک و اقتضائات خاص نهادی با چالش مواجه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی بسترمحور، چابک و یکپارچه برای مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در موزه های دولتی بر مبنای اصول حکمرانی پایدار تدوین شده است. این مطالعه از حیث روش شناسی، پژوهشی آمیخته است که در سه گام متوالی انجام پذیرفت؛ نخست، مرور سیستماتیک ادبیات بر اساس پروتکل استاندارد پریزما؛ سپس استخراج مولفه ها از طریق تحلیل مضمون و در نهایت، اعتبارسنجی مدل با استفاده از تکنیک دلفی فازی در یک پنل خبرگانی. یافته های پژوهش نشان داد که ارتقای تاب آوری نهادی موزه ها نیازمند استقرار یک چارچوب سه لایه ای است که لایه نخست آن یعنی بعد سازمانی-انسانی شامل گذار به ساختار ماتریسی در زمان اضطرار، تشکیل کمیته های واکنش سریع و تریاژ آثار می شود. لایه دوم یا بعد کالبدی-فیزیکی بر مداخلات مهندسی غیرمخرب، ایجاد مناطق امن پدافندی و کنترل محفظه های ایزوله تمرکز دارد و در نهایت، لایه فناورانه-محتوایی به عنوان لایه سوم، پایش هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء و خلق دوقلوهای دیجیتال را ضروری می داند.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران ، پدافند غیرعامل ، موزه های دولتی ، حکمرانی پایدار ، امنیت فرهنگی ، تاب آوری نهادی