<span dir="RTL" lang="FA">نقش رهبری دینی در انتقال جامعه از انحطاط ساختاری به تعالی تمدنی پس از انقلاب اسلامی

تاریخ معاصر ایران سرشار از تجربه های انحطاط ساختاری در دوره های قاجار و پهلوی است؛ دوره هایی که به دلیل تبعیت از الگوهای غربی، استبداد سیاسی، فساد ساختاری و اسلام زدایی، جامعه را از هویت دینی و مسیر تعالی تمدنی دور ساختند. در برابر این روند، انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ به رهبری امام خمینی و تداوم آن در اندیشه و مدیریت مقام معظم رهبری، نقطه عطفی در بازسازی مشروعیت، استقلال و معنویت جامعه بود. مسئله اصلی پژوهش، تبیین چگونگی گذار جامعه از انحطاط ساختاری حکومت های پیشین به تعالی تمدنی پس از انقلاب اسلامی است. این تحقیق با رویکرد کیفی و روش توصیفی- تحلیلی، بر پایه تحلیل اسنادی و متون تاریخی- سیاسی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و بیانات رهبران انقلاب، شاخصه های انحطاط قاجار و پهلوی و دستاوردهای انقلاب اسلامی را در دو ساحت اندیشه و عمل بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد الگوی تحول اجتماعی پس از انقلاب بر دو مولفه «رهبری دینی» و «ایدئولوژی الهی» استوار بوده است. امام خمینی با طرح نظریه ولایت فقیه، دین را در متن قدرت سیاسی قرار داد و مشروعیت الهی را جایگزین مشروعیت موروثی سلطنتی ساخت. مقام معظم رهبری نیز با تبیین «بیانیه گام دوم انقلاب» و راهبرد «جهاد تبیین»، مسیر انقلاب را به سوی «تمدن سازی اسلامی» هدایت کرد. بر اساس تحلیل اسناد و بیانات دو رهبر، انقلاب اسلامی با احیای ایمان، عدالت، مردم سالاری دینی، علم و معنویت، توانست جامعه ایران را از وابستگی و رکود دوره قاجار و پهلوی به خودباوری تمدنی و پویایی الهی سوق دهد.

کلیدواژه ها:

رهبری دینی ، انحطاط ساختاری ، تعالی تمدنی ، انقلاب اسلامی ، امام خمینی ، مقام معظم رهبری