<span dir="RTL" lang="AR-SA">تحلیل بازنمایی عدالت اجتماعی به مثابه یکی از آرمان های انقلاب اسلامی در کتاب درسی جامعه شناسی پایه دوازدهم

عدالت اجتماعی یکی از بنیادی ترین آرمان های انقلاب اسلامی ایران و از مهم ترین مولفه های هویت سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی به شمار می آید. ازآنجاکه نظام آموزش رسمی نقش مهمی در انتقال ارزش ها و آرمان های انقلاب اسلامی به نسل های جدید دارد، بررسی نحوه بازنمایی مفهوم عدالت اجتماعی در کتاب های درسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی بازنمایی عدالت اجتماعی به مثابه یکی از آرمان های انقلاب اسلامی در کتاب جامعه شناسی پایه دوازدهم و بر اساس چهارچوب نظری عدالت اجتماعی جان رالز انجام شده است. روش پژوهش، در مقاله حاضر تحلیل محتوای کیفی جهت دار است که در آن اصول بنیادین نظریه رالز شامل آزادی، برابری فرصت ها، اصل تفاوت، وضعیت آغازین، خیرهای اولیه و ساختار اساسی جامعه مبنای کدگذاری داده ها قرار گرفته اند. واحدهای تحلیل از متن نوشتاری، تصاویر آموزشی و فعالیت های کتاب استخراج و بر اساس شدت اشاره، نوع اشاره (مستقیم و غیرمستقیم) و میزان ارتباط با مولفه های عدالت اجتماعی طبقه بندی شدند. یافته ها نشان می دهد که اگرچه مفاهیم مرتبط با عدالت اجتماعی در بخش هایی از کتاب، به ویژه در درس «نابرابری اجتماعی»، به صورت نسبتا گسترده مطرح شده اند، اما بازنمایی آن ها در کل کتاب از انسجام نظری کافی برخوردار نیست و برخی از مولفه های بنیادین عدالت اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. همچنین نتایج حاکی از آن است که میان جایگاه عدالت به عنوان یکی از آرمان های محوری انقلاب اسلامی و میزان بازتاب آن در برخی بخش های کتاب، فاصله ای قابل مشاهده وجود دارد.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، جامعه شناسی پایه دوازدهم ، عدالت اجتماعی ، انقلاب اسلامی ، جان رالز