تاملی در پیامدهای روان زخم بر ذهن و زبان شعری بردونی

روان­ زخم، آسیبی ژرف بر جان و روان انسان است که در پی تجربه رویداد­های دردناک و حوادث تکان­ دهنده پدید می ­آید. گسترش و فراوانی چنین رخدادهایی، پدیده روان­ زخم را به یکی از مولفه­ های شاخص و وجودی انسان معاصر تبدیل کرده است. عبدالله بردونی (۱۹۹۹-۱۹۲۹)، شاعر و ادیب برجسته یمنی، در زندگی خود با حوادث تلخ و آسیب ­زای متعددی روبه ­رو بوده که به­ طور مستقیم بر شخصیت او تاثیر گذاشته و زمینه­ ساز شکل­ گیری روان­ زخم در وجودش شده است. پژوهش حاضر، با روش توصیفی– تحلیلی و رویکردی میان رشته ای (ادبیات و روان کاوی) به بررسی دیوان شعری عبدالله بردونی پرداخته و کوشیده است تا به این پرسش­ های اساسی و بنیادین پاسخ دهد که کدام یک از رویدادهای زندگی، نقشی محوری­ تر در ایجاد روان­ زخم شاعر دارد و پیامد­های این آسیب چگونه در شعر وی نمود یافته­ است؟ یافته ­های پژوهش نشان می­ دهد که عواملی چون نابینایی، اسارت، فقدان عزیزان، فقر خانوادگی و محرومیت از داشتن فرزند در شکل­گیری روان­ زخم نقش داشته ­اند و پیامد­های آن به اشکال گوناگونی همچون احساس تنهایی، ناامیدی، اندوه، سردرگمی و بدبینی در شعر این ادیب بازتاب یافته است. تحلیل ساختاری نیز حاکی از آن است که این جهان­بینی آسیب­ دیده، به شکلی نظام­ مند در ساختار شعر او نهادینه شده است؛ به گونه­ ای که کاربرد مکرر صیغه متکلم، استفهام ­های انکاری فراوان و نمادپردازی­ های حزن انگیز، شواهدی روشن از تسلط روح مجروح شاعر بر نظام زبانی اوست. مهم ترین دستاورد این پژوهش بر این نکته تاکید دارد که سبک اندوه بار و بیان خاص بردونی، صرفا یک گزینش ادبی یا زیبایی شناختی نیست، بلکه واکنشی ناگزیر به تجربه روان­ زخم و رنج­ های عمیق او به شمار می ­آید.

کلیدواژه ها:

شعر معاصر ، مطالعات میان رشته ای ، روان زخم ، عبدالله بردونی