ترسیم نقشه علمی مقالات منتشر شده در حوزه دفاع مقدس

دفاع مقدس حماسه ای ماندگار است که باتکیه بر ایمان، همبستگی ملی و رهبری امام خمینی (ره) در تاریخ این سرزمین به ثبت رسید. هدف اصلی پژوهش حاضر، ترسیم شبکه علمی مقالات مرتبط با حوزه دفاع مقدس است. این مطالعه با روش علم سنجی و بهره گیری از تحلیل هم رخدادی واژگان و تحلیل شبکه ای، به بررسی و تبیین پیوندهای مفهومی میان آثار پژوهشی این حوزه پرداخته است. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ در پایگاه های نورمگز، مگیران، سیویلیکا، اس آی دی و پرتال جامع علوم انسانی است. یافته ها نشان داد پایگاه سیویلیکا بیشترین تعداد مقالات را منتشر کرده و سال ۱۴۰۱، نقطه اوج تولید علمی در این زمینه بوده است. الگوی رایج نگارش مقالات، همکاری دو نویسنده بوده و محمدرضا سروش پرکارترین نویسنده این حوزه است. ازنظر مقطع تحصیلی، بیشترین فراوانی به پژوهشگران مقطع کارشناسی ارشد تعلق دارد و دانشگاه آزاد اسلامی، دارای بیش ترین پژوهشگر در زمینه جنگ تحمیلی بوده است. نشریه طب جانباز بیشترین تعداد مقالات را به خود اختصاص داده و رشته روان شناسی، فعال ترین حوزه علمی در این زمینه بوده است. همچنین مصطفی قانعی به دلیل مرکزیت بینابینی بالای خود، نقش محوری در انتقال اطلاعات شبکه داشته است. واژه «جانبازان» با داشتن بیشترین مرکزیت درجه محبوب ترین کلیدواژه بوده و رشته روان شناسی و دانشگاه تهران، محبوب ترین رشته و سازمان در شبکه علمی مقالات شناخته شده اند. به طورکلی روند تولید مقالات علمی طی سالیان مختلف صعودی بوده است. همچنین تنوع رشته های پژوهشگران نشان از این دارد که دفاع مقدس از ابعاد گوناگون موردبررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

دفاع مقدس ، جنگ تحمیلی ، شبکه همکاری علمی ، نقشه علمی