<span dir="RTL" lang="FA">ارائه مولفه های موثر در طراحی مراکز درمانی کودک با رویکرد بیوفیلیک در شهر مشهد

محیط های درمانی کودک علاوه بر پاسخگویی به نیازهای پزشکی و عملکردی، باید نیازهای روانی، ادراکی و عاطفی کودکان و خانواده های آنان را نیز تامین کنند. کودکان به دلیل ویژگی های رشدی و حساسیت بیشتر نسبت به محیط پیرامون، تجربه متفاوتی از فضاهای درمانی دارند و عواملی مانند اضطراب، ترس از فرآیند درمان و حضور در محیط های نا آشنا می تواند بر کیفیت تجربه آنان تاثیرگذار باشد. ازاین رو، طراحی مراکز درمانی کودک نیازمند رویکرد هایی است که ضمن حفظ الزامات درمانی، محیطی آرام، قابل درک و حمایت کننده ایجاد کنند. معماری بیوفیلیک با تاکید بر ارتباط انسان با طبیعت و تاثیر آن بر سلامت روانی و جسمی کاربران، می تواند در تحقق این هدف نقش داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی مولفه های موثر در طراحی مراکز درمانی کودک با تاکید بر اصول معماری بیوفیلیک انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. در مرحله نخست، با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی پژوهش های مرتبط، مولفه های اولیه استخراج و در شش گروه اصلی شامل مولفه های فرمی، عملکردی، موقعیت مکانی، بیوفیلیک ، خدماتی و مخاطبین دسته بندی شدند. در مرحله دوم، پرسشنامه ای بر اساس طیف لیکرت در اختیار متخصصان حوزه معماری، طراحی فضاهای درمانی و حوزه های مرتبط قرار گرفت و داده های حاصل تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد تمامی مولفه های شناسایی شده در طراحی مراکز درمانی کودک موثر هستند، اما از نظر اولویت تفاوت دارند. مولفه های فرمی در بالاترین رتبه و پس از آن مولفه های عملکردی، موقعیت مکانی، بیوفیلیک، خدماتی و مخاطبین قرار گرفتند. همچنین، نور طبیعی، ارتباط بصری با طبیعت، الگو های طبیعی و تجربه های چند حسی می توانند در کاهش اضطراب و افزایش آرامش کودکان موثر باشند. در مجموع، طراحی مراکز درمانی کودک باید با رویکردی یکپارچه، نیاز های روانی و رشدی کودک، الزامات عملکردی و کیفیت های محیطی را همزمان مورد توجه قرار دهد و معماری بیوفیلیک را به عنوان ابزاری برای ایجاد محیطی کودک محور، آرامش بخش و حمایت کننده به کار گیرد.

کلیدواژه ها:

مراکز درمانی ، روانشناسی کودک ، هتل بیمارستان ، بیوفیلیک ، کودک