تاثیر تدقیق موضوع هندسه بر تبیین محتوای آموزش آن در معماری مبتنی بر منابع اسلامی

آموزش یکی از موضوعات مهم در جریان شکوفایی معماری بوده و توجه به مباحث هندسه به عنوان شاخه ای از ریاضیات و یکی از عوامل موثر در شکل گیری فضای معماری ایرانی، خصوصا در عصر اسلامی، همواره در میان دروس پایه این رشته قرار داشته و از اولویت های نظام آموزشی آن می باشد. در این پژوهش، با توجه به اهمیت باطن پدیده ها در شکل گیری و پیشبرد علوم در جهان بینی اسلامی و اولویت نگرش در یادگیری در رویکرد شناختی، پرسش های ذیل مطرح می شوند؛ چیستی مفهوم واژه هندسه و کاربرد آن در معماری؟، و چگونگی تاثیر مفهوم واژه هندسه در معماری بر محتوای آموزشی آن؟ در پژوهش کیفی ذیل که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و مبتنی بر منابع اسلامی جمع آوری می شوند، جهت پاسخ به پرسش اول، با بهره گیری از استدلال منطقی، برداشت های موجود از واژه هندسه و مفهوم آن در معماری طبقه بندی، انتظامات هندسی- معماری معرفی و با کمک استدلال استنتاجی واژه «هندسه» معادل واژه «قدر» در نظر گرفته شده و مفهوم آن در معماری ارائه می گردد. همچنین درمی یابیم که شناخت ناقص حاصل از گستردگی دامنه مفهوم واژه هندسه، زمینه ساز وجود برداشت ها و کاربردهای متعدد آن در معماری شده که جهت رفع این مشکل کاربرد «انتظام هندسی- معماری انسجام بخش»، پیشنهاد می شود. برای پاسخ به پرسش دوم، با کمک استدلال منطقی، دروس دانشگاهی، نظریات حکمای مسلمان، رده ها و رویکردهای آموزشی و پژوهشی موجود پیرامون مفهوم هندسه در معماری، با یکدیگر تطبیق داده و با کمک استدلال استنتاجی، سرفصل ها مبتنی بر سه رویکرد؛ اکتشافی- توصیفی، تحلیلی- تفسیری و علی، تدوین می شوند.

کلیدواژه ها:

هندسه ، قدر ، انتظام هندسی- معماری ، حکمای مسلمان ، سرفصل های آموزشی