نقش آسانسورهای تخلیه در ارتقای ایمنی ساختمان های بلند؛ مطالعه ای بر اساس استانداردهای بین المللی

با افزایش ساخت ساختمان های بلند در سال های اخیر، نیاز به راه حل های ایمن و کارآمد برای تخلیه ساکنان در شرایط اضطراری همچون آتش سوزی بیش از پیش احساس می شود. درقوانین و مقررات ساختمان ایران عمدتا بر استفاده از پله ها به عنوان تنها مسیر فرار تاکید دارند و استفاده از آسانسورهای تخلیه به عنوان یک گزینه مکمل به اندازه کافی موردتوجه قرار نگرفته است. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، استفاده از آسانسورهای تخلیه به عنوان بخشی از مسیر خروج ایمن ساکنین از ساختمان های بلند در نظر گرفته شده و استانداردهای برای طراحی، نصب و نگهداری آن ها تدوین نموده اند. این پژوهش با تمرکز بر آسانسورهای تخلیه، به بررسی ادبیات تخصصی، استانداردهای بین المللی و یافته های پژوهشگران حوزه معماری، مهندسی مکانیک و آتش نشانی می پردازد. لازم به ذکر است که این پژوهش صرفا بر روی آسانسورهای تخلیه متمرکز بوده و به بررسی آسانسورهای دسترسی آتش نشان نمی پردازد. آسانسورهای تخلیه، سیستم های بالابری هستند که برای تخلیه ایمن ساکنان ساختمان در شرایط اضطراری طراحی شده اند و با آسانسورهای دسترسی آتش نشان که به طور ویژه برای استفاده نیروهای آتش نشانی در عملیات امداد و نجات طراحی شده اند، تفاوت های ساختاری و عملکردی دارند. پژوهش حاضر در سه مرحله شامل، جمع آوری جامع اطلاعات از منابع مختلف و تحلیل آن ها، که مفاهیم کلیدی و شکاف های پژوهشی شناسایی شده و سپس، استانداردهای ملی و بین المللی مقایسه شده و بر اساس یافته ها، راهکارهایی برای بهبود عملکرد آسانسورهای تخلیه در ساختمان های بلند ایران پیشنهاد شده است. با توجه به ساخت ساختمان های بلند، تضمین ایمنی ساکنان در هنگام وقوع حوادث اضطراری از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از راهکارهای موثر برای ارتقاء سطح ایمنی، استفاده از آسانسورهای تخلیه ،به ویژه برای افرادی که دارای محدودیت های جسمی-حرکتی ،که امکان تخلیه سریع و ایمن از ساختمان ها را فراهم می آورند. وجود استانداردهای جامع و به روز، آموزش های تخصصی و بازرسی های دوره ای، نقش کلیدی در بهبود عملکرد آسانسورهای تخلیه ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

آسانسور تخلیه ، آسانسور آتش نشانی ، ساختمان های بلندمرتبه ، ایمنی حریق ، استانداردهای بین المللی