واکاوی تاثیر مناسبت های آیینی بر الگوی سینومرفی در محیط انسان ساخت جمعی؛ نمونه موردی: محله ارامنه جلفای اصفهان

نظریه سینومورفی در معماری به دنبال الگوی هم ساختی حداکثری میان کالبد و ویژگی های رفتاری همسو با نیازها و ادراکات باشنده است که این موضوع می تواند در محیط انسان ساخت جمعی منجر به ایجاد تجربه ای مثبت گردد. قابلیت محیط و رفتار انسان، در یک اثرگذاری متقابل، هسته ای مشترک میان باشنده و محیط است و بر همین اساس، ارزیابی الگوی سینومرفی در تبیین میزان کارآمدی قرارگاه های رفتاری موثر است. در این پژوهش با رویکردی کیفی به ارزیابی تاثیر مناسبت های آیینی (کریسمس) بر شکل گیری الگوی سینومرفی در جلفای اصفهان پرداخته شده است. پژوهش کاربردی حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر راهبرد مطالعه موردی بر مبنای مشاهدات میدانی، بررسی اسنادی و مردم نگاری می باشد. نمونه گیری احتمالی در سه بازه زمانی هدفمند- پیش از کریسمس، آغاز سال نوی میلادی و پس از آن، در سه بازه زمانی صبح (۹ تا ۱۲)، ظهر (۱۴ تا ۱۷) و شب (۱۹ تا ۲۲) انجام و به تحلیل یافته های بدست آمده پرداخته شده است. بر این اساس، در محدوده جلفای اصفهان، تفاوت های محسوسی میان الگوهای رفتاری و ظرفیت های اجتماعی در قیاس میان بازه مناسبت های آیینی و روزهای عادی وجود دارد که این عامل می تواند بر میزان بهره وری از کاربری ها و عملکردهای موجود در بستر پژوهش نیز تاثیرگذار باشد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که مناسبت های آیینی می تواند در جهت دهی رفتارها تاثیر و به طور قابل توجهی منجر به تقویت و پایداری الگوی سینومرفی کالبد- رفتار گردد؛ همچنین این مناسبت ها باعث بروز نمود خاصی از رفتارها و فعالیت ها در محیط انسان ساخت جمعی می شوند که ممکن است در یک رابطه رفت و برگشتی میان محیط (قرارگاه) رفتاری و رفتار محیطی، بر رفتار باشنده، عناصر مختلف محیط و تنوع راهبردهای خلاقانه رفتاری اثرگذار باشد. در این راستا راهکارهایی جهت تقویت الگوی سینومرفی محدوده مورد مطالعه مانند اصلاح چیدمان مبلمان شهری همسو با افزایش قابلیت های محیطی و رفتاری پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

سینومرفی ، هم ساختی کالبد-رفتار ، قرارگاه رفتاری ، مناسبت های آیینی ، محیط انسان ساخت جمعی ، جلفای اصفهان