بازنگری کارکردها و برگردان های «من دون» در قرآن بر مبنای معناشناسی قالبی

نگرش به «واژه» به عنوان واحدی بنیادین در تحلیل گفتمان، نقشی کلیدی در شکل گیری ساختار زبان شناختی و به تبع آن نظام ترجمه ایفا می کند. چگونگی نگاه به ساحت های مختلف واژه، تعیین کننده روش و رویکرد اتخاذشده در ترجمه است. در سیر تحول معناشناسی، همواره شاهد گسترش افق دید نسبت به واژه بوده ایم؛ در این میان، «معناشناسی قالبی» با رویکردی شناختی، سطح تحلیل واژه را از مرز جمله و بافت فراتر برده و آن را در مجموعه ای از ساختارهای ذهنی و مفهومی کاربران زبان می جوید. در واقع، چهارچوب های استعاره های مفهومی، قالب های معنایی را می سازد که واژه در درون آن ها معنا می یابد.کاربست این نظریه در ترجمه موجب بازنگری در نظام های مفهومی زبان مبدا و مقصد برای بازسازی دقیق متن می شود؛ امری که به باور پژوهش حاضر تاکنون در ترجمه قرآن مغفول مانده و خلئی مفهومی در درک و بازنمایی معانی ایجاد کرده است. ازاین رو، نوشتار حاضر با روش توصیفی تحلیلی، کارکردهای ترکیب «من دون» را در چهارچوب قرآن بررسی کرده و با رویکردی انتقادی، عملکرد مترجمان را در برگردان آن واکاوی می کند. نتایج نشان می دهد که اغلب مترجمان در انتقال و بازسازی کارکردهای سیال و چندبعدی این ترکیب موفقیت چندانی نداشته اند.

کلیدواژه ها:

قرآن ، معناشناسی قالبی ، من دون ، ترجمه